کتاب زیست شناسی(1) ویژه پایه دهم دوره دوم متوسطه، رشته علوم تجربی با کد 110216 ،چاپ سال تحصیلی 96-95 مشتمل بر 7 فصل بوده و هر فصل شامل چند گفتار است و در هر گفتار سر تیترهایی وجود دارد که هر کدام مربوط به یک موضع کلی بوده و هر یک از آنها ،تیترهایی دارند که ممکن است از یک یا چند پاراگراف تشکیل شده باشند. خوشبختانه اکثر پاراگراف ‏ها ،فقط یک موضوع رابه صورت مشخص بررسی کرده اند ولی با توجه به تنوع مبحث، جمله ‏های پاراگراف ‏ها در خیلی از موارد توضیح کافی ارائه نکرده اند تا به زعم مولفین (و شاید هم مترجمین) ،حجم کتاب بیش از حد نشود. هر چند از نظر کمّی می‏توان به ‏گونه‏ ای کتاب را بودجه ‏بندی کرد که با 1/5 جلسه آموزشی در هفته بسته شود ،ولی دشواری مطالب کتاب درسی از سطح فهم دانش‏ آموزان این پایه بالاتر است و چون در بعضی موارد  سلسله مراتب بیان مطالب هم رعایت نشده و حتی بعضاً شکل‏های کتاب هم ،کمکی به فهم متن کتاب نمی‏کند و حتی بعضاً گنگ و بی ‏ربط است، من تصمیم گرفتم تا تک‏ تک پاراگراف‏ها را به زبان دیگر (و غیر رسمی) توضیح بدم تا شاید اهداف اصلی کتاب درسی از آموزش زیست شناسی تأمین شده باشد.

در زیر نام فصل ها و گفتارهای مربوط به آنها را آورده‏ام:

فصل1 ،با عنوان زیست شناسی، دیروز، امروز و فردا، گفتارهای زیر را در خود جای داده است:

گفتار1 (زیست شناسی چیست؟).

گفتار2 (زیست شناسی نوین).

گفتار 3 (زیست شناسی در خدمت انسان).

فصل2، با عنوان گوارش و جذب مواد، گفتارهای زیر  را در خود جای داده است:

گفتار1 (یاخته و یاخته جانوری).

گفتار2 (ساختار و عملکرد لوله گوارش).

گفتار3 (جذب مواد و تنظیم فعالیت دستگاه گوارش).

گفتار4 (تنوع گوارش در جانداران).

فصل3 ،با  عنوان تبادلات گازی، گفتارهای زیر را در خود جای داده است:

گفتار1 (ساز و کار دستگاه تنفس در انسان).

گفتار2 (تهویه ششی).

گفتار3 (تنوع تبادلات گازی).

فصل4 ،با عنوان گردش مواد در بدن، گفتارهای زیر را در خود جای داده است:

گفتار1 (قلب).

گفتار2 (رگ‏های خونی).

گفتار3 (خون).

گفتار4 (تنوع گردش مواد در جانداران).

فصل 5 ،با عنوان تنظیم اُسمزی و دفع مواد زائد، گفتارهای زیر را در خود جای داده است:

گفتار1 (هم ایستایی و کلیه‏ها).

گفتار2 (فرایند تشکیل ادرار و تخلیه آن).

گفتار3 (تنوع دفع و تنظیم اُسمزی در جانداران).

فصل 6، با عنوان از یاخته تا گیاه، گفتارهای زیر را در خود جای داده است:

گفتار1 (ویژگی‏های یاخته گیاهی).

گفتار2 (سامانه بافتی).

گفتار3 (ساختار گیاهان).

فصل7 ،با عنوان جذب و انتقال مواد در گیاهان، گفتارهای زیر را در خود جای داده است:

گفتار1 (تغذیه گیاهی).

گفتار2 (جانداران مؤثر در تغذیه گیاهی).

گفتار3 (انتقال مواد در گیاهان).

به نظر می‏آد که این دسته ‏بندی منطقی هستن و حداقل ،دسته ‏بندی ترکیبی از موضوعات زیستی انجام نشده و بیشتر دسته‏ بندی‏ ها بصورت مبحثی هستن. این نوع دسته‏بندی هم تدریس را آسان می‏کند و هم فهم مطالب آن برای دانش ‏آموزان ساده می‏شود. خب، حالا بریم سراغ درس، یا علی....