157- کدام گزینه، برای تکمیل عبارت زیر نامناسب است؟

هورمونی که از نظر تاثیر بر جوانه زنی دانه ها مخالف زیپرلین ها عمل می کند، همانند هورمونی که باعث ................. می شود .............

1) ریزش برگ ها- در شرایط غرقابی و بی هوازی کاهش می یابد.

2) تسریع و افزایش رسیدگی میوه ها- در هنگام تنش های محیطی افزایش می یابد.

3) انعطاف پذیری دیواره های سلولی- رشد جوانه های جانبی گیاه را تحت تاثیر قرار می دهد.

4) سست شدن میوه ها- می تواند در شرایطی سرعت رشد، سنتز پروتئین و انتقال یون ها را کنترل نماید.

جواب سوال 157. گزینه 1 درست است.

من بجای جمله «هورمونی که از نظر تاثیر بر جوانه زنی دانه ها، مخالف ژیبرلین ها عمل می کند»، هورمون گیاهی آبسیزیک اسید را قرار میدهم. همچنین می دانیم هورمون های باز دارنده رشد گیاهان(یعنی اتیلن و آبسیزیک اسید) باعث ریزش برگ ها می شوند. با تفسیر جدید من، این گزینه میگه که هورمون های بازدارنده رشد در شرایط تنش (مثل شرایط غرقابی و بی هوازی) کاهش پیدا می کنند که جمله درستی محسوب نمی شود.

نکته:

 1- ژیبرلین ها از هورمون های محرک رشد در گیاهان هستند که می توانند باعث جوانه زنی دانه گیاهان دانه دار شوند.

2- در پاسخ به شرایط غرقابی و بی هوازی فقط اتیلن ترشح می شود.

3- این گزینه به ما یادآوری میکنه که در شرایط نامساعد محیط زندگی گیاهان، هورمون های بازدارنده رشد گیاهی، افزایش می یابند.

پاسخ تشریحی سایر گزینه ها:

گزینه 2) همانگونه که اشاره کردم، آبسیزیک اسید، معنی صورت سوال است و اتیلن باعث تسریع و افزایش رسیدگی میوه ها می شود. این گزینه میگه که آبسیزیک اسید و اتیلن (که از هورمون های بازدارنده رشد گیاهان هستند) در هنگم تنش های محیطی افزایش می یابد که جمله درستی است.

گزینه 3) انعطاف پذیری دیواره های سلولی یعنی افزایش طولی دیواره سلولی گیاهان. این عمل به کمک اکسین انجام می شود. این گزینه میگه که آبسیزیک اسید مثل اکسین، رشد جوانه های جانبی گیاه را تحت تاثیر قرار میدهد و جمله درستی است، بطوریکه اکسین (با چیرگی راسی) و آبسیزیک اسید هر دو باعث کاهش رشد جوانه های جانبی گیاه می شوند.

گزینه 4) هورمونی که باعث سست شدن میوه ها و تسهیل برداشت مکانیکی میوه ها می شود، اتیلن است. هم آبسیزیک اسید و هم اتیلن در شرایط نامساعد محیطی، سنتز پروتئین ها و انتقال یون ها را کنترل می کنند. این کنترل مربوط به مراحل نهایی نمو گیاه هم می شود.

تحلیل نهایی سوال:

1- هرچند سوال کاملاً مبحثی بوده و به بحث هورمون های گیاهی می پردازد ولی سخت تر از اونی است که دانش آموز متوسط تجربی انتظار دارد.

2- هرچند همون گزینه اول درست است ولی جهت اطمینان خاطر دانش آموزان سراغ گزینه های دیگر هم می روند که هم ممکن است دچار تردید شوند و هم وقت تلف می شود.

3- دقیقاً متن کتاب درسی را به چالش کشیده است و یک سوال تست هوش از مبحث زیست شناسی مطرح شده است.

4- خوشبختانه فعل منفی در گزینه ها دیده نمی شود.

5- بهترین و مطمئن ترین روش پاسخ به این نوع سوالات اینست که جملات یا عبارات را تبدیل به کلمه کنیم و آنگاه اظهار نظر کنم.

6- عجله کار شیطان است ولی بی دقتی از عجله هم بدتر است. دانش آموز تیز و کاردان اگر با دلیل منطقی، غلط بودن یک گزینه را قطعی تشخیص دهد بقیه گزینه ها را نمی خواند.

نتیجه: سوال مبحثی، عبارت محور و فکر کردنی است و هر چند ترکیب با دیگر مباحث زیست شناسی نیست ولی داخل مبحث هورمون های گیاهی، مقایسه ای ارائه شده است. دانش آموز عجول، بی دقت و بی حوصله و افرادی که تفکر مقایسه ای نداشته باشند نمی توانند به این سوال جواب درست بدهند.