159- کدام، ویژگی جاندارانی است که با کارایی بالای شش های خود، می توانند مقدار بسیار اندک اکسیژن هوا را جذب کنند؟

1) گوارش مکانیکی موادغذایی درون معده آغاز می گردد.

2) مادۀ نیتروژن دار سمی به همراه آب زیادی دفع می شود.

3) نیروی حاصل از انقباض هر ماهیچه، به یک استخوان منتقل می شود.

4) بالا و پایین رفتن دنده ها و استخوان جناغ سینه به عمل دیافراگم کمک می کند.

جواب سوال 159. گزینه 1 درست است.

متن کتاب درسی در فصل مربوط به تبادلات گازهای تنفسی میگه که پرندگان، با کارایی بالای شش های خود می توانند مقدار بسیار اندک اکسیژن هوا را جذب کنند. پس صورت سوال را خط می زنم و می نویسم "پرندگان". در پرندگانی مانند گنجشک، گوارش شیمیایی و مکانیکی موادغذایی از معده آغاز می شود.

پاسخ تشریحی سایر گزینه ها:

گزینه 2) پرندگان، اوریک اسید دفع می کنند در حالیکه برای دفع ماده نیتروژن دار آمونیاک(که سمی است) آب زیادی لازم است.

گزینه 3) در پرندگان همانند دیگر مهره داران، 3 نوع ماهیچه وجود دارد (ماهیچه های صاف، اسکلتی و قلبی) که فقط ماهیچه های اسکلتی به استخوان ها متصلند. در ضمن ممکن است نیروی حاصل از انقباض یک ماهیچه به بیش از یک استخوان منتقل شود(مثلاً نیروی انقباض ماهیچه دوسر بازو به دو استخوان زند زیرین و زند زبرین منتقل می شود).

نکته: نیروی انقباض ماهیچه های صاف و قلبی به هیچ استخوانی منتقل نمی شود.

گزینه 4) عمل بالا و پایین رفتن دنده ها و استخوان جناغ سینه در پستانداران به عملکرد دیافراگم کمک می کنند. پرندگان دیافراگم ندارند (البته دیافراگم کامل ندارند) و این گزینه برای پرندگان صحت ندارد.

تحلی نهایی سوال:

1- سوال پیچیده و گنگ نیست و خدایش منطقی و علمی هست.

2- این سوال، دستگاه گوارش، دفع مواد زاید و حرکت در پرندگان را مورد پرسش قرار میدهد. یعنی هرچند فقط یک مبحث جانوری است ولی چند فصل در آن درگیرند، پس از من نپرسین که قید کدوم فصل ها را بزنیم و برای کنکور نخونیم.

نتیجه: سوال آسان، آبکی و دلنشین بود.