خرید تمام هفت خوان جزوه زیست شناسی دکتر جعفر فرزانه

کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097

شما اگه به شکل 29 (قسمت الف) صفحه 38 زیست و آزمایشگاه 1 چاپ 1395 توجه فرمائید، یک یاخته ترشح کننده هورمون را می‏بینید که در قسمتی از لایه مخاطی دیواره روده باریک واقع است و به سمت بافت پیوندی سُست لایه زیر مخاطی نفوذ کرده و در یک فرو رفتگی دیده می‏شود. در آن شکل این فرو رفتگی ، غده روده، نامیده شده است. این یاخته برخلاف بسیاری از یاخته‏ های لایه مخاطی ،وظیفه جذب را برعهده ندارد بلکه یکنوع پیک شیمیایی به اسم هورمون تولید و به خون ترشح می‏کند. کتاب درسی در دو بخش از لوله گوارش (یعنی معده و روده) این هورمون‏ها را توضیح داده است که عبارتند از:

1-     سکرتین: این هورمون، از نوعی یاخته‏های مخاطی دوازدهه در پاسخ به ورود کیموس معده به دوازدهه، به خون ترشح می‏شود و سپس توسط سیاهرگ دوازدهه وارد کبد شده و پس از رسیدن به قلب به همه نقاط بدن از طریق جریان خون می‏رسد. چون گیرنده غشایی هورمون سکرتین فقط در یاخته‏ های پانکراس وجود دارد، بنابراین یاخته‏های پانکراس (برخلاف دیگر یاخته ‏های بدن) اختصاصی عمل پیدا کرده و عکس العمل نشان می دهند ،بطوریکه  تولید و ترشح برون ریز یون بیکربنات (-HCO3) را افزایش می‏دهند. بیکربنات لوزالمعده از طریق مجرای مشترک (با مجرای صفرا) وارد مجرای داخل دوازدهه شده و باعث خنثی شدن خاصیت اسیدی کیموس معده وارد شده به درون آن می‏شود. بیکربنات، خاصیت قلیایی دارد و از یاخته‏ هایی ترشح می‏شود که متعلق به غده ‏های برون ‏ریز هستند.

2-     گاسترین: اگر شما به شکل 20 (قسمت ب) صفحه 32 کتاب درسی توجه کنید، یاخته‏ های ترشح کننده هورمون می‏بینید که متعلق به لایه مخاطی دیواره معده هستند. بر اساس اطلاعات کتاب درسی، این یاخته ‏ها در مجاورت بنداره پیلور (بنداره رابط معده و دوازدهه) قرار دارند ،یعنی در آن قسمت از لایه مخاطی دیواره معده قرار دارند که به بنداره پیلور نزدیک تر است. این یاخته ‏ها در صورت تحریک شدن، هورمون گاسترین ترشح می‏کنند که بر یاخته ‏های اصلی و کناری معده اثر کرده و به ترتیب باعث تولید و  ترشح پپسینوژن و اسید معده از آنها می‏شود . این شکل سکرتین ترشح شده از دوازدهه را نشان می‏دهد که پس از ورود به جریان خون و دریافت توسط لوزالمعده باعث تولید و ترشح بیکربنات به دوازدهه ‏شده است. همچنین در این شکل نشان داده شده  که گاسترین ترشح شده از معده، پس از ورود به جریان خون و دریافت توسط خود معده باعث تولید و ترشح پپسینوژن و اسید معده به فضای درونی معده می‎‏شود. اون لقمه غذای سبز رنگ، بیانگر اینست که پس از ورود غذا به معده و دوازدهه، این هورمون‏ها به خون ترشح می‏شوند. کیسه صفرا کبد نشان داده شده بیانگر اینست که اولاً صفرا تولید شده توسط یاخته‏ های کبدی در کیسه صفرا ذخیره می‏شود و ثانیاً پس از ورود غذا به دوازدهه از طریق مجرای مشترک (با مجرای لوزالمعده) به دوازدهه سرازیر می‏شود.

+ نوشته شده در  ۱۳۹۷/۰۲/۰۳ساعت 22:50  توسط دکتر فرزانه 09123667097  |