177- پس از افزودن لاکتوز به محیط کشت باکتری اشریشیاکلای، کدام عبارت، دربارۀ آلولاکتوز درست است؟

1) پس از تولید به درون باکتری منتقل می شود.

2) همانند مهارکننده می تواند به اپراتور متصل گردد.

3) سبب می شود تا ژن سازنده پروتئین تنظیم کنندۀ اپران روشن شود.

4) تغییری در شکل سه بعدی پروتئین تنظیم کنندۀ اپران ایجاد می کند.

جواب سوال 177. گزینه 4 درست است.

در اپران لک، پس از حضور لاکتوز (و در نبود گلوکز)، آلولاکتوز بوجود می آید که ایزومر مولکولی لاکتوز است. آلولاکتوز (عامل تنظیم کننده هم نامیده می شود) به پروتئین تنظیم کننده (مهارکننده) متصل به اپراتور اتصال یافته و باعث تغییر شکل فضایی آن می شود. همین تغییر شکل باعث جدایی این پروتئین از اپراتور می شود و اپران روشن می شود.

پاسخ تشریحی سایر گزینه ها:

گزینه 1) محل تولید آلولاکتوز از لاکتوز درون باکتری است نه خارج آن.

گزینه 2) آلولاکتوز هیچ وقت به اپراتور متصل نمی شود ولی مهارکننده می تواند به اپراتور متصل شود.

گزینه 3) بیان ژن و پروتئین تنظیم کننده اپران لک بصورت مداوم انجام می شود (روشن است) و هیچ ربطی به حضور آلولاکتوز در آن ندارد.

تحلیل نهایی سوال:

1- سوال کاملاً استاندارد و مطابق با سطح مطالب کتاب درسی طرح شده است.

2- بعید میدانم این سوال بتواند فرق دانش آموز قوی و متوسط را تشخیص دهد.

3- کاملاً مبحثی بوده و هیچ چالشی در آن مشاهده نمی شود.

نتیجه: طرح چنین سوالاتی خود سازمان سنجش را دچار مشکل خواهد کرد چون بین خوب و بهتر نمی تواند بهتر را تشخیص دهد.