172- کدام گزینه، در مورد سلول های زندۀ قورباغه آفریقایی، صحیح است؟

1) هر یک از کدون ها، تعیین کنندۀ آمینواسیدی است که در ساختار پلی پپتید شرکت می کنند.

2) همۀ RNA های کوچک توسط یک نوع RNA پلیمراز رونویسی می شوند.

3) ژن های mRNA ساز همواره به صورت غیرتصادفی رونویسی می شوند.

4) همۀ RNA ها پس از کوتاه شدن به سیتوپلاسیم وارد می شوند.

جواب سوال 172. گزینه 3 درست است.

قورباغه آفریقایی از جانوران یوکاریوتی بوده و سلول های زنده آن (که دارای DNA هستند) برای تولید پروتئین ها، نیازمند تولید mRNA هستند. رونویسی از ژن ها بر اساس نیاز سلول به محصول پروتئینی آن است، بطوریکه طی تنظیم بیان ژن (که اغلب در مرحله رونویسی انجام می شود)، ژن های دارنده اطلاعات mRNA بصورت غیرتصادفی (یعنی حساب شده) توسط RNA پلیمراز مورد رونویسی قرار گرفته و mRNA هایی ساخته می شود. البته به نظر من دو ایراد به این گزینه وارد است:

1- ما نمی دونیم که گلبول های قرمز این جانور مانند انسان فاقد هسته است یا نه. اگر فاقد هسته باشد نمی تواند گزینه ای درستی باشد چون سلولی که DNA ندارد رونویسی هم ندارد.

2- بعضی از ژن ها در جانوران (مانند ژن های مربوط به تقسیم سلولی) پس از گذر از مرحله ای، دیگر غیرفعال می شوندو رونویسی نمی شوند (مثل ژن های تقسیم سلولی نورون ها پس از تولد).

ولی چون 3 گزینه دیگر صددرصد اشتباه هستند من با رد گزینه های دیگر این گزینه را انتخاب کردم.

پاسخ تشریحی سایر گزینه ها:

گزینه 1) این گزینه mRNA ایی را در نظر گرفته که دارای کدون های معنی دار (61 نوع) و یکی از کدون های پایان (3 نوع) است. کدون های پایانی هیچ آمینواسیدی را در ساختار پلی پپتید تعیین نمی کنند.

گزینه 2) در سلول های یوکاریوتی، RNA های کوچک توسط دو نوع RNA پلیمراز (III , II) بوجود می آیند. البته RNA پلیمراز پروکاریوتی هم در داخل میتوکندری ها وجود دارند که می توانند همه انواع RNA را بسازند.

گزینه 4) بلوغ mRNA فقط در سلول های یوکاریوتی دیده می شود، طی اینکار رونوشت اینترون ها حذف شده و رونوشت اگزون ها بهم متصل می شوند. بنابراین mRNA بالغ کوتاه تر از mRNA اولیه (نابالغ) است. توجه کنید که فرایند بلوغ RNA فقط برای mRNA ها اتفاق می افتد (نه همه انواع RNA ها).

نکته: فرایند بلوغ mRNA در هسته سلول هایی یوکاریوتی انجام می شود.

تحلیل نهایی سوال:

1- سوال دو فرایند پروتئین سازی و رونویسی (در فصل 1 سال چهارم) را در جانوری مورد سوال قرار داده که در فصل دوم زیست چهارم برای تکنولوژی زیستی مطرح شده است.

2- برخلاف پیچیدگی های مربوط به آزمون های آزمایشی ،سوال ساده طرح شده است و من هی می گفتم بچه ها نگران نباشید کنکور این پیچیدگی های کنکور های آزمایشی  را نداره کسی گوشش بدهکار نبود.

3- این سوال نشان میدهد که دستور اکید سازمان سنجش به طراحان کنکور اینه که حتماً سوالات، مستند از کتاب درسی باشند.

نتیجه: عدالت آموزشی در این سوال موج می زند چون دانش آموز روستایی و منطقه محروم هم با تکیه به خدا و کتاب درسی میتونه به این سوال بجوابه.