170- با توجه به شکل روبه رو، کدام عبارت نادرست بیان شده است؟

1) بخش 1 همانند بخش 4، سلول هایی با دو مجموعه کروموزوم دارد.

2) بخش 3 همانند بخش 1، پس از جوانه زنی از زیر خاک خارج می شود.

3) بخش 2 برخلاف بخش 4، جزئی از اسپوروفیت جدید محسوب می شود.

4) بخش 3 برخلاف بخش 2، نخستین علامت جوانه زنی دانه را نشان میدهد.

جواب سوال 170. گزینه 4 مدنظر است.

شکل، دانه لوبیا را در برش طولی نشان میدهد.

شماره 1، لپه ها را نشان میدهد که برگ های رویانی تغیر شکل یافته هستند. لپه ها پر از موادغذایی بوده و هنگام نمو رویان، مصرف میشوند. سلول های لپه ها، دیپلوئید بوده و در لوبیا علت درشت بودنش مربوط به دریافت کل آلبومن است. در گیاه لوبیا، پس از جوانه زنی، لپه ها از زیر خاک بیرون می آیند.

شماره 2، ریشه رویانی بوده که با تغذیه از لپه ها، ریشه چه را می سازد. سلول های سازنده ریشه چه هم، دیپلوئید هستند.

شماره 3، برگ های رویانی بوده که سلول های دیپلوئید آن، اسپوروفیت جدید را بوجود خواهند آورد.

شماره 4، پوشش دانه بوده و از سخت شدن سلول های خارجی تخمک بوجود می آید. سلول های پوشش دانه هرچند دیپلوئید هستند ولی ژنوتیپ گیاه مادری را داشته و قدیمی ترین بخش دانه محسوب می شوند.

اولین علامت جوانه زنی دانه مربوط به شماره 2 است (نه شماره 3).

پاسخ تشریحی سایر گزینه ها:

گزینه 1) سلول های پوشش دانه و سلول های لپه، هر دو دیپلوئید هستند (دو مجموعۀ کروموزمی دارند) ولی ژنوتیپ سلول های پوشش دانه همانند اسپوروفیت گیاه مادر و ژنوتیپ لپه ها، همانند ژنوتیپ جدید است.

گزینه 2) بهنگام جوانه زنی دانه لوبیا، لپه ها و برگ های رویانی از زیر خاک خارج میشوند و تنها بخشی که در زیر خاک می ماند ریشه رویانی است که آنهم تبدیل به ریشه گیاه میشود. در مورد دانه لوبیا، لپه ها پس از خروج از خاک، باز می شوند.

گزینه 3) پوشش دانه از سخت شدن بخش خارجی تخمک گیاه مادر بوجود می آید و گیاه مادر هم اسپوروفیت قدیمی محسوب می شود اما ریشه رویانی مربوط به اسپوروفیت جدید است که از رشد و نمو زیگوت بوجود آمده است.

تحلیل نهایی سوال:

1- سوال کاملاً ماهرانه و علمی مطرح شده است بطوریکه چندین مبحث را در یک سوال وارد چالش کرده است.

2- اهمیت مطالعه توام شکل و متن در این سوال کاملاً معلوم می شود.

3- سوال، تفاوت ها، شباهت ها و ریزکاری های کتاب را مدنظر قرار داده است.

نتیجه: دانش آموز تجربی، باید چندین و چندین بار کتاب درسی را سوراخ کرده باشد تا بتواند به این سوال جواب درست بدهد، پس تا میتونین خر بزنین.