167- کدام گزینه، برای کامل کردن عبارت زیر، مناسب است؟

در چرخۀ زندگی کاهوی دریایی .............. چرخۀ زندگی کپک مخاطی پلاسمودیومی، ............. ایجاد می شود.

1) همانند- از ادغام گامت های تاژک دار، سلول های دیپلوئیدی

2) همانند- با میوز هر سلول دیپلوئیدی، سلول های متحرک هاپلوئیدی

3) برخلاف- به دنبال میتوز هر سلول هاپلوئیدی متحرک، ساختاری پرسلولی

4) برخلاف- از روییدن هاگ در شرایط مساعد، سلول های متحرک هاپلوئیدی

جواب سوال 167. گزینه 1 درست است.

کاهوی دریایی از جلبک سبز پرسلولی بوده که از الحاق گامت های تاژکدار آن، زیگوت دیپلوئید بوجود می آید. کپک های مخاطی که خود شاخه ای از آغازیان است دسته ای به اسم کپک های مخاطی پلاسمودیومی دارد که در شرایط نامساعد محیطی، هاگ هایی مقاوم بوجود می آورد. این هاگ ها در شرایط مساعد می رویند و سلول های هاپلوئیدی (گامت) بوجود می آورند که ممکن است آمیبی شکل و یا تاژکدار باشد. دو گامت تاژکدار می توانند به یکدیگر ملحق شده و زیگوت دیپلوئید بوجود آورند.

پاسخ تشریحی سایر گزینه ها:

گزینه 2) در کاهوی دریایی فقط اسپورانژ میوز میدهد و سایر سلول های ساختار اسپوروفیتی، میوز ندارند. همچنین در کپک های مخاطی پلاسمودیومی، سلول های هاپلوئیدی (گامت ها) ممکن است آمیبی شکل و یا تاژکدار باشند (یعنی الزاماً تاژکدار نیستند).

گزینه 3) در کاهوی دریایی گامت های دو تاژکه میتوز انجام نمی دهند تا بتوانند ساختاری پرسلولی بوجود آورند. همچنین سلول های تاژکدار هاپلوئید حاصل از رویش هاگ در چرخه زندگی کپک های مخاطی پلاسمودیومی نمی توانند میتوز انجام دهند.

نکته: در چرخ زندگی کاهوی دریایی که از نوع تناوب نسل است، سلول هاپلوئید متحرکی که میتوز دارد زئوسپور است. زئوسپور بامیتوز متوالی خود، ساختار گامتوفیت پرسلولی بوجود می آورد.

نکته: کپک های مخاطی پلاسمودیومی فاقد ساختار پرسلولی اند.

گزینه 4) در کاهوی دریایی از رویش هاگ، گامتوفیت پدید می آید (نه سلول های متحرک هاپلوئیدی) ولی در کپ های مخاطی پلاسمودیومی از روئیدن هاگ در شرایط مساعد، سلول های متحرک هاپلوئیدی ایجاد می شوند.

نکته: شرایط مساعد و نامساعد فقط مربوط به چرخه زندگی کپک های مخاطی پلاسمودیومی است و در کاهوی دریایی دیده نمی شود.

تحلیل نهایی سوال:

1- سوال کاملاً مبحثی،  عبارت محور و مقایسه ای است.

2- این سوال نشان میدهد که چرخه های زندگی باید موشکافانه و با ظرافت مطالعه شود.

3- مباحث تک سلولی / پرسلولی، هاپلوئیدی/ دیپلوئیدی، میتوز/ میوز و مساعد/ نامساعد باید با دقت مطالعه شود.

نتیجه: فصل آغازیان باید چندین بار از کتاب درسی مطالعه شود. مخصوصاً در روزهای نزدیک کنکور باید بازخوانی شود چون شدیداً مطالب فراری دارند.