ص 128، پارگراف 2، وشکل 16:

مهمترین وظیفه آب در گیاهان ، حمل مواد حل شده در آن و رساندن آنها به محل هایی از گیاه است که عمل فتوسنتز انجام می شود. در محل فتوسنتز (برگ ها و ساقه های جوان) ،آب بصورت بخار آب از دست داده می شود، بدون آنکه مواد حل شده درآن از گیاه خارج شود. به خروج مولکول های آب از اندام های هوایی گیاه بصورت بخار ،اصطلاحا تعرّق می گویند. برگ ها ، اندام های اصلی و عمده تعرّق هستند و بیشترین بخش تعرّق هم از طریق روزنه های هوایی آنها انجام میشود(تعرّق روزنه ای). البته مقداری از آب گیاه هم بصورت بخار آب از لابلای پوستک برگ و ساقه جوان گیاهان خارج می شود(تعرّق پوستکی). همچنین خروج بخار آب می تواند از طریق عدسک های ساقه ها ی چوبی هم انجام شود(تعرّق عدسکی).

پدیده تعرّق، بصورت مکش از بالا برای شیره خام آوند چوبی اثر می گذارد و عامل اصلی انتقال شیره خام در آوند چوبی است و اهمیت آن از فشار ریشه ای بیشتر است.

شما اگر به شکل 10 (صفحه 125)توجه کنید، پتانسیل آب در درخت ،از ریشه به تاج ساقه کاهش نشان می دهد.(از 6/0- تا 1-) و همین حرکت آب از محل دارای پتانسیل آب بیشتر به محلی با پتانسیل آب کم، دلیل تداوم تعرق است و تا زمانیکه تعرّق اتفاق می افتد، پتانسیل آب انتهای ساقه کمتر از ریشه خواهد بود و این عمل ، جریان پیوسته ستون آب را در آوند های چوبی ممکن می کند. پیوستگی ستون آب درون آوند های چوبی به ویژگی های خاص مولکول ها آب مربوط میشود که عبارتنداز:

1-ویژگی هم چسبی مولکول های آب: مولکول های آب، توسط پیوندهای هیدروژنی در کنار هم نگه داشته می شوند و حرکت هر مولکول آب برای جدا شدن از مجموعه مولکول های آب، باعث حرکت ناچیز در مجموعه مولکولی آب خواهد شد که در اینجا به پیوستگی آب تعبیر شده است.واژه هم چسبی از این نظر استفاده میشود که مولکول های آب بهم می چسبن .

2-ویژگی دگر چسبی مولکول های آب : مولکول های آب به کمک پیوندهای هیدروژنی می توانند به ماده چوب (لیگنین) سطح داخلی آوند چوبی متصل شوند و چون به دیگر مولکول های آب هم اتصال دارند ، پیوستگی آب حفظ میشود.واژه دگر چسبی از این نظر استفاده میشود که مولکول های آب به مواد غیر خود هم میچسبن.

نکته: خاصیت هم چسبی و دگر چسبی مولکول های آب، باعث پیوسته و ممتد شدن حرکت آب در آوندهای چوبی می­شود ، بطوریکه مولکول های آب، بریده بریده حرکت نمی کنند.

شکل 16، حرکت شیره خام تحت تاثیر مکش تعرّقی و کاهش پتانسیل آب ساقه نسبت به ریشه را نشان می دهد . این شکل هم ارز شکل 10 (صفحه 125) است، با این تفاوت که در اینجا نقطه به نقطه ، حرکت مو لکول های آب بر اساس کاهش پتانسیل آب از ریشه به ساقه رصد شده است.این شکل بقدری گویای مسئله است که من لازم به توضیح نمی بینم.