صفحه 125،پارگراف 10(انتقال از خاک به برگ):

به غیر از گیاهان آبزی،ریشه اغب گیاهان آوندی در خاک قرار گرفته است. ایندسته از گیاهان آب و مواد مغذی مورد نیاز برای بقا وزندگی را غالبا از طریق خاک مرطوب اطراف ریشه ها ، جذب می­کنند.برای این جمله کتاب درسی که گفته گیاهان،اغلب از خاک اطراف ریشه ها ،آب ومواد مورد نیاز شان را جذب می کنندحداقل 2مثال نقض میتوان داشت که از قید "همه"استفاده نشده است :

1-خزه گیان ،آب ومواد غذایی مورد نیاز شان را بصورت یاخته به یاخته دریافت می کنندواصولا ریشه واقعی ندارند که این جذب ها را از خاک انجام دهند.

2- گیاهان انگل، ریشه به معنی دریافت آب وموادغذایی از خاک ندارند،بلکه ریشه های تغییر شکل یافته دارند که بصورت اندام مکنده ،مواد مغذی را از گیاه میزبان دریافت می کنند.

در گیاهان آوندی خشکی زی که ریشه در خاک دارند،آب دو کاربرد دارد:

1-     بعنوان دهنده الکترون طی واکنش های فتوسنتزی استفاده میشود،بطوریکه کمبود الکترون های رنگیزه های فتوسنتزی(مخصوصا کلروفیل)راتامین می کند وحاصل تجزیه اش هم،مولکول های اکسیژن هستند که به اتمسفر رها می شوند.گیاهان برای این وظیفه آب زیادی مصرف نمی کنند. مسیر رسیدن آب از خاک به برگ ها (که محل فتوسنتز است)،ساقه ها وشاخه های فرعی هستند بطوریکه درون آنها، آوندهای چوبی،حاوی شیره خام وجود دارد .بیشترین بخش سازنده شیره خام ، مولکول های آب است.

2-     بعنوان حلال وانتقال دهنده  مواد معدنی از ریشه به برگ ها می باشد،بطوریکه با خروج مولکول های آب بصورت بخار آب از سطح اندام های هوایی(مثل برگ ها وساقه های جوان)، جابجایی مواد در خلاف جهت نیروی جاذبه زمین ممکن می شود.گیاهان برای انجام این وظیفه،آب زیادی دریافت می کنند.

تعریف تعرّق: پدیده ای فیزیکی – زیستی که از نظر ماهیت، شبیه تبخیر بوده و در طی آن بخار از اندام ها ی هوایی گیاه خارج می شود. این فرآیند وابسته به انرژی بوده و یکی از سازو کارهای لازم برای جابجایی آب ومواد معدنی به برگها می باشد.عامل تعّرق، انرژی حرارتی نور خورشید است و گیاه در ایجاد آن نقش فعالی ندارد(انرژی مصرف نمی کند).

جابجایی مواد(گردش مواد) در گیاهان را می توان در دو مسیر کوتاه وبلند بررسی کرد:

1-     مسیر کوتاه:جابجایی آب و مواد، داخل یک یاخته (مثلا از سیتوپلاسم به واکوئل یا برعکس) و یا بین چند یاخته (ازطریق پلاسمودسم در یاخته های زنده مثلا بین یاخته های نرم آکنه ای پوست ) انجام می شود.

2-     درمسیر بلند: جابجایی آب و مواد در مسیرهای طولانی تر است. بعنوان مثال، انتقال آب ومواد معدنی از طریق آوندهای چوبی از ریشه به برگ و یا انتقال قندها ی ساخته شده در برگ توسط آوندهای آبکش به سراسر گیاه ممکن است مسافتی بیش از صد متر را طی کند. در هر دو مسیر کوتاه و بلند فوق، آب به عنوان انتقال دهنده مواد، نقش اساسی و کلیدی دارد و این در ارتباط مستقیم با ویژگی های خاصی است که در آب وجود دارد.