صفحه 118 ، پاراگراف 1:

گیاهان نیز همانند دیگر موجودات زنده برای ادامه حیات و برای رشد و نمو خودشان به مواد مختلفی (از نظر کمّی و کیفی) نیاز دارند. در اینجا لازم می­بینم که رشد و نمو گیاهی را جداگانه توضیح بدم.

تعریف رشد گیاهی: بزرگ شدن برگشت ناپذیر اندام­های گیاهی که منجر به بزرگ شدن پیکر گیاه میشود رشد گیاهی نامیده میشود. رشد اندام­های گیاهی بواسطه تقسیم یاخته­ای و یا ذخیره مواد در آن یاخته­ها ممکن میشود. بعنوان مثال از تقسیم یاخته­ای سَرلاد نخستین انتهای ساقه، رشد و طویل شدن ساقه انجام می شود.

تعریف نُمُوّ گیاهی: عبور از یک مرحله زندگی به مرحله بعدی زندگی یک گیاه و یا پیدایش یک اندام که قبلاً وجود نداشته است، نُمُوّ گیاهی نامیده میشود. بعنوان مثال گل­دهی و به بار نشستن یک گیاه از نمو های گیاهی هستند.

گیاهان از راه­های مختلف، مواد مورد نیازشان را جذب می­کنند که عبارتند از:

1ـ موادی که از هوا جذب میشوند: کربن دی اکسید، یکی از مهمترین موادی است که گیاهان آنرا از هوا دریافت می­کنند. گیاهان با جذب کربن دی اکسید، کربن مورد نیازشان را تأمین می­کنند. میزان کربن در گیاهان در مقایسه با دیگر عناصر در بیشترین مقدار است، بطوریکه حدود 40 درصد وزن خشک گیاه از کربن تشکیل شده است. کربن دی اکسید همراه با سایر گازهای هوا (مثل نیتروژن، آرگون و نئون)، عمدتاً از طریق روزنه­های هوایی برگ­ها، وارد فضای بین یاخته­ای شده و سپس به داخل یاخته­های گیاهی راه پیدا می­کند. لازم به ذکر است که عمده اکسیژن مصرفی گیاه، از طریق همین مسیر، وارد گیاه میشود.

2ـ موادی که به کمک آب جذب میشوند: مقداری از کربن دی اکسید وارد شده به یاخته­های گیاهی بصورت بی کربنات است. همانطوریکه قبلاً در ارتباط با یکی از روش­های حمل کربن دی اکسید در خون انسان توضیح دادم از ترکیب کربن دی اکسید با آب، اسید کربنیک تولید میشود که از تجزیه آن، یون منفی بی­کربنات و یون مثبت هیدروژن حاصل میشود. یون بی­کربنات محلول در آب بوده و می­تواند از طریق ریشه یا برگ وارد گیاه شود. بی­کربناتی که از طریق ریشه جذب می­شود حاصل واکنش آب خاک با کربن دی اکسید موجود در حفرات خاک است و بی­کربناتی که از طریق برگ وارد گیاه میشود حاصل واکنش آب باران یا رطوبت هوا با کربن دی اکسید اتمسفر است.

3ـ موادی که از خاک جذب میشوند: در خاک ترکیبی از مواد آلی و معدنی وجود دارد که می­توانند جذب گیاه شوند. بیشتر جذب ایندسته از مواد توسط ریشه از خاک انجام میشود.