|
کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097
|
صفحه 114، پاراگراف 2 (بُن لاد آوند ساز يا كامبيوم آوندساز) و شكل 21:

كامبيوم آوندساز، به صورت استوانهاي در ريشه و ساقه نهاندانگان دو لپهاي چوبی چند ساله قرار گرفته است و منشاء بافت هاي آوندي چوب و آبكش ميباشد. دو نوع آوند چوب - آبكش توسط اين نوع كامبيوم به وجود ميآيد :
1) آوند چوب -آبكش نخستين: آوندهاي چوبي و آبكشي كه براي نخستين بار از كامبيوم آوندساز به وجود ميآيند .اين نوع كامبيوم، آوند چوبي نخستين را به سمت داخل و آوند آبكشي نخستين را به سمت خارج به وجود ميآورد.
2) آوند چوب - آبكش پسين: شامل همه آوندهاي چوبي و آبكشي ميشود كه پس از آوند چوب- آبكش نخستين به وجود ميآيند. كامبيوم آوندساز ،هر سال ،يك لايه آوند چوب پسين به سمت داخل و يك لايه آوند آبكش پسین به سمت خارج به وجود ميآورد.


نكته: مقدار بافت آوند چوبي كه توسط بن لاد آوندساز ساخته ميشود به مراتب بيشتر از بافت آوند آبكشي ساخته شده توسط اين نوع بن لاد است.
خاستگاه بن لاد آوندساز در ساقه و ريشه متفاوت است:
1- بن لاد آوندساز در ساقه، دو خاستگاه دارد:
الف)یاخته های سرلادی که بین آوندهای چوب-آبکش نخستین قرار دارند.
ب)ياختههاي نرم آكنهاي (پارانشيمي) كه در فاصله بين دسته آوندهاي چوب – آبكش قرار دارند. اين ياختهها ميتوانند تمايز زايي كرده و به حالت سرلادي در آيند و بخشي از بن لاد آوند ساز را در ساقه به وجود آورند.
2- خاستگاه بن لاد آوند ساز در ريشه:
همه بخشهاي بن لاد آوندساز موجود در ريشه، توسط ياختههاي سرلادي به وجود ميآيند.
نكته : ياختههاي بن لادي (كامبيوم)، مستقيم يا غيرمستقيم از ياختههاي سرلادي (مريستمي) منشاء ميگيرند.
شكل 21 اين صفحه، برش عرضي ريشه و ساقه يك گياه دو لپهاي را نشان ميدهد در ريشه، بن لاد آوندساز، به شكل چند گوش ديده ميشود(اینجا چهار گوش) بطوريكه نقاطي از آن به سمت داخل، آوند چوب نخستين و به سمت خارج، آوند آبكشي نخستين را به وجود ميآورند. بنابراين در ريشه، مغز ديده نميشود و آوندهاي چوب و آبكش با فاصله از هم ديده ميشوند ولي منطقه پوست توسعه يافتهتر است و در ساقه، بن لاد آوند ساز ،به شكل يك دايره بسته است كه بعضي نقاط آن منشاءتشكيل آوند چوب نخستين به سمت داخل و آوند آبكش نخستين به سمت خارج ميباشد. آوندهاي چوب و آبكش تقريباً به هم متصل بوده و مغز در مركز قرار دارد و از وسعت پوست كاسته شده و بر وسعت استوانه آوندي افزوده شده است.
نكته: مجموع دسته هاي آوندهاي چوب _ آبكش و مغز گياه در ساقه و مجموعه دستههاي آوندي چوب ـ آبكش و ياختههاي متفرقه مانند نرم آكنهاي، حد فاصل دستههاي آوندي چوب ـ آبكش در ريشه را، استوانه آوندي مينامند.