|
کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097
|
صفحه 108، پاراگراف 2 و شكل 13:

بعضي ياختههاي روپوستي تمايز پيدا كرده و تبديل به ياختههاي گياهي ديگر ميشوند كه وظايف متفاوت از ترشح پوستك را انجام ميدهند. از جمله ياختههای تمایز یافته روپوستی ميتوان موارد زير را نام برد:
1- ياختههاي نگهبان روزنه: اين ياختهها، لوبيايي شكل بوده و همانند دو نگهباني كه از يك ورودي محافظت ميكنند از روزنه هوايي مراقبت ميكنن ،به طوري كه ميتوانند برحسب شرايط محيط و ضرورت گياه ،روزنه هوايي را باز يا بسته كنند.اين ياختهها برخلاف ديگر ياختههاي روپوستي، كلروفيل دار بوده و ميتوانند فتوسنتز كنند و حتي ميتوانند مقدار ورود و خروج گازهاي تنفسي (اكسيژن و كربن دي اكسيد) و بخار آب را تنظيم كنند. شكل 12(صفحه 107)، يك روزنه هوایی را نشان ميدهد كه فاقد پوستك بوده و توسط دو ياخته نگهبان روزنه به وجود آمده است. حفرهاي پر از هوا كه در زير روزنه هوايي ديده ميشود اصطلاحاً اتاقك هوا ناميده ميشود. ياختههاي نگهبان روزنه با عمل تورژسانس، روزنه هوايي را باز كرده و با عمل پلاسموليز، روزنه هوايي را ميبندند (پاراگراف 5 و 6، صفحه 102 و شكل 6 ،صفحه 103). ياختههای نگهبان روزنه در روپوست برگ و ساقههاي جوان ديده ميشود. شكل 13 (قسمت الف) همین صفحه، يك جفت ياخته نگهبان روزنه را در وضعيتي نشان ميدهد(تورژسانس شده) كه روزنه هوايياشان باز بوده و كلروفيلدار هستند.
2- ياختههاي كرك: هر كرك، از يك يا چند ياخته گياهي تشكيل يافته است. كركها همانند سايه باني بر روي سطح اندامهاي هوايي گياهان (مخصوصاً برگها) قرار ميگيرند و با بازتابش نور خورشيد باعث كاهش تبخير آب از سطح گياه ميشوند، بطوریکه از افزايش دماي برگ جلوگيري ميكنند. بعضي كركها، تركيبات معطر يا ديگر تركيبات را ترشح می کنند.
3- ياختههاي ترشحي: همانطوریکه در توضيحات پاراگراف 1 و 2 (صفحه 105)عرض كردم، برخي ياختههاي گياهي ميتوانند موادي را توليد و ترشح كنند. از جمله اين موارد ميتوان تانن، رزين، صمغ و اسانس را نام برد كه به داخل يا خارج گياه ترشح ميشوند. شكل 13 (قسمت ب) صفحه 108 ،يك قطره از ترشحات ياخته ترشحي را نشان ميدهد. علاوه بر اين كركهاي زيادي در آنجا حضور دارند.
4- ياختههاي تار كشنده: از تمايز ياختههاي روپوستي در ريشههاي جوان به وجود ميآيد. این یاخته ها، داراي برآمدگيهاي رشته مانند طويلي هستند كه باعث افزايش سطح جذب آب و مواد معدني در ريشه گياهان ميشود. شكل 11(صفحه 107)،ياختههاي كشنده اي را نشان ميدهد كه هم در ريشه اصلي و هم در ريشه فرعي حضور دارند.