صفحه 102، پاراگراف 4 (كُريچه يا واكوئل ،محلي براي ذخيره):

شما، در اينجا اولين بار نيست كه با واژه كريچه (كره كوچك) روبرو مي‌شويد. در صفحه 44 (پاراگراف دوم)هم، انواع كريچه‌ها  مطرح شده است و در صفحه 96(پاراگراف اول) هم، با يك نوع ديگر از آن آشنا شديد. و اما كريچه مطرح شده در اينجا ويژه ياخته‌هاي گياهي است. يك كريچه گياهي در شكل 2(صفحه 100)هم نشان داده شده است كه بيشترين حجم ياخته را اشغال كرده است پس شما تا اينجاش انواع كريچه‌اي كه مطالعه‌ كرده‌ايد عبارت است از:

1- كريچه غذايي  2- كريچه گوارشي 3 - كريچه دفعي  4- كريچه انقباضي  5- كريچه گياهي

كريچه (واكوئل) گياهي:

واژه واكوئل از كلمه لاتين واكوئوس به معناي فضاي خالي گرفته شده است. چرا كه اولين بار كه اين اندامك در داخل ياخته‌هاي گياهي مشاهده شد، تصور بر اين بود كه واكوئل، حفره شفاف و كم و بيش غيرفعال است. در همه ياخته‌هاي  گياهي زنده، واكوئل وجود ندارد (بعداً توضيح خواهم داد مثلاً در ياخته هاي مريستمي و بنيادي، واكوئل وجود ندارد) و آن‌هايي هم كه واكوئل دار هستند به تدريج و با رشد ياخته گياهي، اندازه واكوئل افزايش يافته است.

ممكن است بيش از 90 درصد حجم ياخته بالغ گياهي را واكوئل اشغال كند. هر واكوئل گياهي از دو بخش تشكيل يافته است:

1- غشاي واكوئلي: همانند غشاي ياخته، ويژگي نفوذپذيري انتخابي دارد و همانند آن از دو لايه فسفوليپيدي و پروتئين‌هاي لابلاي آن‌ها تشكيل شده است.

2- شيره كريچه‌اي: تركيبي از آب و  مواد ديگر در آن وجود دارد. مواد آلي و معدني همچون قندها، پروتئين‌ها، رنگدانه‌ها و  يون‌ها در آن حضور دارند و اين مواد ممكن است به‌صورت پايدار در اينجا باقي بمانند و يا ممكن است با سيتوپلاسم مبادله شوند.

كريچه گياهي وظايف زير را برعهده دارد:

1- تنظيم آب و محتويات ياخته گياهي       2- ذخيره مواد غذايي و رنگدانه زيستي

3- گوارش و هضم (تجزيه اندامك‌هاي پير و آسيب‌ديده) 

4- شركت در فعاليت‌هاي سوخت و ساز ياخته‌اي

5- محل انباشته شدن مواد دفعي و برخي يون‌ها

كريچه‌هاي گياهي، اندامك‌هايي هستند كه قابليت تغيير و تحول را دارند، به‌طوري‌كه تعداد، اندازه، نوع و غلظت محتويات دروني آن‌ها برحسب درجه تمايز يافتگي ياخته، شرايط محيطي، فصل و شرايط فيزيولوژيكي ياخته تغيير مي‌كند. كتاب درسي در اين مورد اشاره كرده كه مقدار و تركيب شيره كريچه‌اي از گياهي به گياهي ديگر و حتي در يك گياه از بافتي به بافت ديگر متفاوت است.