خرید تمام هفت خوان جزوه زیست شناسی دکتر جعفر فرزانه

کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097

صفحه 92، پاراگراف 1 و شکل 7:

 ادرار، مایع شفاف زرد کم رنگ دفعی انسان بوده که مرتب و همیشه طی شبانه روز به کمک کلیه ها و مثانه از بدن دفع می شود. "میز" واژه ای عربی به معنی "ادرار" است و به زبان فارسی هم وارد شده است، بعنوان مثال میزنای، لوله رابط کلیه و مثانه بوده و مایع ادرار را از خود عبور می دهد ("نای" از "نی" بوده به معنی لوله) و یا میز راه، لوله رابطه مثانه و سر آلت تناسلی است و مایع ادرار را از خود عبور می دهد. میزنای و میزراه، مجاری ادراری نامیده می شوند.

رنگ زرد ادرار بخاطر حضور بیلی روبین است. همچنانکه در توضیح پاراگراف 5 (صفحه 34 )عرض کردم منشأ بیلی روبین ادرار، هموگلوبین مربوط به گویچه های خونی قرمز پیر و مرده می باشد. آب اضافی، یون های اضافی، سمومی که از طریق کبد نتوانسته اند خنثی شوند و مواد زائد نیتروژن دار (همچون اوره) از طریق ادرار از بدن خارج می شوند. برای آسانی مطالعه، فرایند تشکیل ادرار را به 3 مرحله دنبال هم تقسیم می کنند و شامل تراوش (به معنی چکیدن)، باز جذب (جذب اولیه در لوله گوارش اتفاق افتاده است) و ترشح (به معنی پاشیده شدن) است.

شکل 7 این صفحه، انشعابی از سرخرگ کوچک را نشان می دهد (سمت چپ) که پس از گذر از ستون کلیه، وارد بخش قشری کلیه شده است. سرخرگ کوچک، انشعابی از خود به اسم سرخرگ آوران بوجود می آورد که متصل به اولین شبکه مویرگی به اسم کلافک است. کلافک، درون کپسول بومن قرار گرفته و در ارتباط با یاخته های دیواره داخلی آن به اسم پودوسیت ها است. اون دایره بنفش رنگی که از مویرگ های گلومرول خارج و وارد فضای درونی کپسول بومن میشود مواد مفید و زائد پلاسمای خون است (البته پروتئین های ریز و درشت خارج نمی شود). سرخرگی که در ادامه به مویرگ های کلافک متصل است سرخرگ وابران نامیده میشود. سرخرگ وابران باریکتر از سرخرگ آوران است تا حجم خون خروجی از مویرگ های کلافک را کاهش دهد و این منجر به افزایش فشار خون در کلافک میشود بطوریکه فشاری به اسم فشار تراوشی در مویرگ های کلافک بوجود می آید. منشأ فشار تراوشی، فشار خون عمومی بدن است و این وضعیت باعث حفظ فشار تراوشی در این محل میشود.

سرخرگ وابران، در ادامه دوباره تبدیل به مویرگ های خونی به اسم مویرگ های دور لوله ای میشود که اطراف لوله پیچ خورده نزدیک، لوله هنله و لوله پیچ خورده دور شبکه مویرگی تشکیل داده و باعث باز جذب شدن مواد مفید و غیر زائد از ادرار به خون میشود. اون دایره قرمز رنگ، ماده مفیدی را نشان می دهد که در حال باز جذب شدن است. همین مویرگ های دور لوله ای در همه بخش های نفرون (بجز کپسول بومن) موادی را از خون به ادرار وارد می کنند که یا نتوانسته اند طی تراوش از خون خارج شوند و یا اینکه به اندازه کافی از خون خارج نشده اند(این مواد غیر مفید و زیادی است). کتاب درسی ایندسته مواد را با رنگ آبی نشان داده است.خون شبکه مویرگی دور لوله ای بالاخره به سیاهرگ های کوچک متصل شده و پس از عبور از ستون های کلیه به سیاهرگ کلیه متصل شده و از کلیه خارج می شود. سیاهرگ های دو کلیه به بزرگ سیاهرگ زیرین متصل شده و محتویات خونی اشان، نهایتاً وارد دهلیز راست قلب میشود.

 

+ نوشته شده در  ۱۳۹۷/۰۱/۲۴ساعت 23:53  توسط دکتر فرزانه 09123667097  |