صفحه 88 ، پاراگراف 4:

هم ایستایی در زندگی بشر بقدری اهمیّت دارد که یک دستگاه برای اینکار اختصاص داده شده است. بله، دستگاه دفع ادرار، همان دستگاهی است که در حفظ هم ایستایی بدن نقش اساسی دارد. اندام سازنده ادرار، کلیه ها بوده و از وظایف آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

1-     حفظ تعادل آب: درباره اهمیّت حضور مولکول های آب (این ماده معدنی مهّم و حیاتی در جای جای بدن انسان) در توضیحات صفحه 87، حسابی براتون مطلب گفتم. حفظ تعادل آب همان تنظیم اسمزی است، به این معنی که آب بدن در حد نیاز یاخته ها موجود باشد. کنترل حجم و ترکیبات مایعات بدن از وظایف کلیه ها است و بیشتر وظیفه ایجاد تعادل بین میزان دریافت و دفع آب و تقریباً همه یون های بدن، بر عهده کلیه ها است.

2-     حفظ اسید – باز: حفظ وضعیت اسید ـ باز به مفهوم ثابت نگه داشتن PH خون و مایعات بدن است. مثلاً از متابولیسم (سوخت و ساز) یاخته ای قندها در میتوکندری ها، کربن دی اکسید تولید میشود که طی یک واکنش برگشت پذیر با مولکول آب ترکیب شده و اسید کربنیک بوجود می آید. از تجزیه اسید کربنیک ها، یون های هیدروژن حاصل میشود که می تواند باعث کاهش PH خون شود. تنظیم PH در یک محدوده تقریباً ثابت 7/45 – 7/35 تنها بر عهده کلیه ها نیست بلکه در اینکار سیستم بافر (مثلاً خاصیت بافری هموگلوبین) و سیستم تنفسی هم مشارکت دارند.

کلیه ها با ترشح یون هیدروژن به ادرار(باعث افزایش PH خون) و دفع بی کربنات به ادرار(باعث کاهش PH خون) به تنظیم PH خون کمک می کنند. در توضیحات پاراگراف آخر صفحه 93 راجع به این موضوع، باهاتون گپ و گفت خواهم داشت.

3-     حفظ یون ها: یون ها (مثل سدیم، پتاسیم، کلسیم، فسفات، منیزیم، آهن و ...) در عملکرد صحیح یاخته ها، بسیار اهمیّت دارند. حفظ میزان یون ها در بدن بر عهده کلیه ها، شش ها، دستگاه گوارش و غدد عرق است ولی بخش مهمی از اینکار بر عهده کلیه هاست.

4-     دفع مواد سمی: وقتی سموم و آلاینده ها وارد بدن می شوند ابتدا کبد و سپس کلیه ها اقدام به جذب آنها از خون می کنند و در مرحله بعد با ساز و کارهای مختلف این سموم را به خارج از بدن هدایت می کنند. به این روند، پاکسازی یا سم زدایی خون می گویند. علاوه بر آلاینده ها، مشکلات گوارشی و تنش روحی هم بر میزان سم بدن می افزایند. هرچه مصرف مایعات بیشتر باشد آب بیشتری در اختیار کلیه ها قرار می گیرد تا بتوانند سموم را بهتر دفع کنند.

5-     دفع مواد زائد نیتروژن دار: از سوخت و ساز آمینو اسیدها و نوکلئوتیدها در یاخته ها، مواد ناخواسته و دفعی همچون آمونیاک، اوره، کراتینین و اوریک اسید تولید می شوند که دفع آنها بصورت محلول در آب توسط کلیه ها انجام می شود و من هر یک را مفصل در توضیحات پاراگراف آخر (صفحه 94) و پاراگراف 1 و 2 (صفحه 95)براتون تشریح خواهم کرد.

تمام 5 مورد از وظایف فوق الذکر کلیه برای حفظ هم ایستایی با تشکیل ادرار عملی میشود.