نفرونها در کلیه ها دارای فعالیت تراوش و یازجذب وترشح هستند که برایند این 3 فعالیت منجر به تولید ادرار میشود.

درمورد تراوش:

در درون کپسول بومن مواد موجود در پلاسمای خون با کمک فشار خون که اینجا فشار تراوشی هم گفته میشود از بافت پوششی سنگفرشی ساده جدار گلومرول یا اولین شبکه مویرگی عبور کرده (البته گلبولهای قرمز وپروتئین ها حق عبور ندارند واگر عبور کنند نشانه نارسایی کلیوی بوده وباید به پزشک مراجعه نمود که همانند دیده شدن خون در ادراراست واگر درمان نشود میتواند کلیه ها را دردراز مدت از کاربیندازد)وسپس با عبور از غشاهای پایه بهم چسبیده 2بافت پوششی گلومرول وکپسول بومن آنوقت از بافت پوششی سنگفرشی ساده کپسول بومن نیز عبور کرده ووارد درون نفرون میشوند(کلا از 3لایه عبور کرده اند) بنابراین الان در سرخرگ وابران میزان مواد پایین آمده وفشار خون افت کرده. از این به بعد مواد تراوش شده باالاجبار وارد لوله پیچ خورده نزدیک میشود. در مورد تراوش که اولا پدیده ای کاملا غیرغعال است وثانیا جهت حرکت مواد از خون به درون نفرون است.

درمورد بازجذب:

دربازجذب مواددر جهت خروج از درون نفرون به آب میان بافتی(وسپس خون) حرکت می کنند. بازجذب به 2صورت فعال وغیرفعال صورت می گیرد که در فعال به انرژی زیستی نیاز است و این حالت بازجذب به کمک ناقلها صورت می گیرد.ابتدا بازجذب گلوکز واسیهای آمینه:

۱) بازجذب گلوکزو اسیدهای آمینه فقط در منطقه لوله پیچ خورده نزدیک صورت میگیرد آنهم فقط با انتقال فعال یعنی فقط با مصرف انرژی وفقط باکمک ناقلها . در افراد سالم نباید از این قسمت به بعد یعنی در لوله هنله گلوکز دیده شود.ولی اگر دیده شد نشان این است که مقدار گلوکز خون فرد بسیار بالاست که اینهم نشان بیماری قند یا دیابت است که دیابت هم در اثر کاهش انسولین خون ویا کاهش فعالیت غده قشری فوق کلیه است. پس ناقلهای گلوکز فقط در لوله پیچ خورده نزدیک واقعند.

2)از انواع اسیدهای آمینه میتوان به لوسین – لیزین- آلانین – تریپتوفان-متیونین-سیستئین و.....اشاره کرد که شیوه بازجذب تمام20 نوع اسید آمینه با انتقال فعال است.

اما بازجذب Nacl از تمام نقاط نفرون بازجذب میشود به جزبخش پایین روهنله یعنی نفوذپذیری بخش پایین رو هنله نسبت به این ماده از نقاط دیگر نفرون کمتر است:

1 - مکانیسم بازجذب نمک طعام در لوله پیچ خورده نزدیک ودور وبخش بالارو گشادهنله ولوله جمع کننده ادراراز طریق انتقال فعال اما در بخش بالارو نازک هنله(ابتدای بخش بالارو) بصورت غیرفعال یعنی از طریق انتشار وبدون مصرف انرژی است.بنابراین مکانیسم بازجذب نمک طعام در ابتدای بخش بالارو(نازک)با بقیه نقاط متفاوت است.

2 - درطول لوله های نفرونی بخش بالارو هنله فقط به نمک طعام نفوذپذیراست و برعکس بخش پایین رو هنله تنها جایی است که نمک طعام بازجذب نمی شود.

3 - بخش بالارو هنله چون فقط به نمک طعام نفوذ پذیر است وباز چون نفوذ پذیری این قسمت به نمک طعام بیش از سایر نقاط است لذا فعالیت این قسمت باعث افزایش غلظت وفشار اسمزی آب میان بافتی نسبت به درون نفرون میشود.

بازجذب آب :

1)باز جذب آب همیشه ودر همه جا غیر فعال است.

2)درطول لوله های نفرون آب از لوله پیچ خورده نزدیک وبخش پایین رو هنله ولوله جمع کننده ادرار بازجذب میشود واز سایر جاها یازجذب نمی شود.

3)در طول نفرون بخش پایین رو هنله فقط به آب نفوذپذیر است ویعنی نفوذپذیری این بخش به آب از سایر مواد بیشتر است.

4)فعالیت بخش پایین رو هنله باعث افزایش مقدار آب موجود در آب میان بافتی شده وبرعکس فشار اسمزی درون نفرون بالا میرود.

5)درلوله جمع کننده ادرار آب از 2مکان ،یکی اول لوله ودیگری آخر لوله بازجذب میشود بازجذب یون بیکربنات یون بیکربنات فقط از 2مکان بازجذب میشود یکی از لوله پیچ خورده نزدیک(بصورت غیرفعال) ودیگری از لوله پیچ خورده دور (بصورت فعال). در حقیقت فعالیت این 2قسمت باعث افزایش خاصیت قلیایی آب میان بافتی میشود.

بازجذب اوره:

بازجذب اوره فقط در انتهای لوله جمع کننده ادراربصورت غیرفعال آنهم به همراه آب صورت میگیرد. در حقیقت برای بازجذب اوره بازجذب آب هم الزامی است(بازجذب همراه)(به علت سمیت اوره)

نکته:در طول لوله های نفرون بازجذب در همه جا هم بصورت فعال است وهم بصورت غیرفعال به جز بخش پایین رو هنله که فقط از نوع غیرفعال است.

ترشح:

عملی کاملا فعال است که همیشه برخلاف شیب غلظت وبامصرف انرژی وباکمک ناقلها صورت میگیرد.ترشح فقط در لوله پیچ خورده نزدیک ودور صورت میگیردکه در هردو لوله یون هیدروژن وپتاسیم به همراه بعضی سم ها وداروهااز آب میان بافتی وارد نفرون میشود.

باتوجه به ترشح پتاسیم وبازجذب نمک طعام از لوله های پیچ خورده نزدیک ودور این 2مکان محل اثر هورمون آلدوسترون مترشحه از غده فوق کلیه است .