صفحه 81، پاراگراف 3 (تنظیم تولید گویچه ‏های قرمز):

تولید گویچه ‏های قرمز به وجود آهن، فولیک اسید و ویتامین B₁₂ وابسته است. حال سؤال اینجاست که چگونه تعداد گویچه‏ های قرمز خون تنظیم می‏شود؟ در بدن انسان این تنظیم توسط هورمونی به نام اریتروپویتین انجام می‏شود. از ویژگی‏ های اریتروپویتین می‏توان به موارد زیر اشاره کرد:

1-     توسط یاخته ‏های ویژه کلیه‏ ها و کبد تولید و به خون ترشح می‏شود.

2-     اندام هدف این هورمون ،استخوان‏ ها و آنهم یاخته‏ های بنیادی (میلوئیدی)موجود در مغز قرمز استخوان است.

3-     این هورمون باعث افزایش سرعت تولید گویچه ‏های قرمز خونی از یاخته‏ های بنیادی می‏شود.

4-     اریتروپویتین بطور طبیعی به مقدار کم ترشح می‏شود تا بتواند کاهش معمولی مقدار گویچه ‏های قرمز را جبران کند (تقریباً روزانه یک درصد از گویچه‏ های قرمز تخریب می‏شود و باید جایگزین شود).

5-     هنگام کاهش اکسیژن خون (مثلاً زمانی که انسان به ارتفاعات می‏رود که فشار هوا کم است) این هورمون به طور معنی‏ دار (قابل اندازه‏ گیری) افزایش می‏یابد.

6-     مواردی که ممکن است باعث افزایش اریتروپویتین خون شوند و بدنبال آن بر تعداد گویچه ‏های قرمز خون افزوده شود عبارتند از:

الف) کم خونی: کم خونی به معنی کاهش ظرفیت انتقال گازهای تنفسی اکسیژن و کربن دی اکسید است که ممکن است بعلت فقر آهن، کاهش تولید گویچه ‏های قرمز، تولید هموگلوبین های غیر عادی، کاهش مقدار هموگلوبین موجود در گویچه‏ های قرمز و دیگر دلایل باشد. در هر حال ،طی کم خونی، ظرفیت اکسیژن‏رسانی خون کاهش می‏یابد که می تواند محرک ترشح اریتروپویتین از کلیه‏ ها و کبد باشد.

ب) بیماری‏های تنفسی و قلبی: بیماری‏های تنفسی مانند آسیب پرده جنب و آسم و بیماری‏های قلبی مانند بیماری‏های مربوط به سرخرگ‏ های اِکلیلی و نامنظم بودن ضربان قلب می‏توانند میزان اکسیژن خون را کاهش دهند.

ج) ورزش ‏های طولانی مدت: ورزش‏های سنگین و مقاومتی باعث کاهش شدید اکسیژن خون می‏شوند، چون اکسیژن زیادی صرف انرژی‏زایی از کربوهیدرات‏ها و لیپیدها می‏شود.

د) قرار گرفتن در ارتفاعات: فشار هوا (و اکسیژن) در مناطق کوهستانی و مرتفع پایین است و این باعث کاهش فشار اکسیژن در خون می‏شود.