خرید تمام هفت خوان جزوه زیست شناسی دکتر جعفر فرزانه

کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097

صفحه 78، پاراگراف آخر (ساز و کارهای انعکاسی برای حفظ فشار سرخرگی) و شکل 18:

گیرنده ‏های حسّی، نوعی یاخته‏های عصبی و یا غیر عصبی تغییر یافته ‏ای هستند که در دریافت نوع خاصی از محرک ‏ها، متخصص می‏شوند. حتی در بعضی موارد ،گیرنده‏ حسّی، انتهای دندریت تغییر یافته نورون‏های حسّی هستند.

کتاب درسی از این نوع گیرنده‏های حسّی دومورد نام برده:

1-     گیرنده ‏های فشاری: این نوع گیرنده‏ های حسی که در واقع انتهای دندریت تغییر یافته نورون‏های حسّی هستند علاوه بر پوست ،در دیواره برخی سرخرگ‏های خونی هم حضور دارند. در شکل 18 همین صفحه، گیرنده‏ های فشاری خون در قوس سرخرگ آئورتی، سینوس ‏های کاروتیدی و تنه سرخرگ بازویی – سری نشان داده شده است که پیام‏های عصبی مربوط به میزان فشار خون را به بصل ‏النخاع ارسال می‏کنند تا باعث شوند این مرکز عصبی، فشار خون سرخرگی را در حد طبیعی حفظ کند و بتواند نیازهای بدن را در شرایط خاص (مانند کاهش فشار خون) تأمین کند.

گیرنده ‏های شیمیایی: این نوع گیرنده‏ های حسّی که در واقع نوعی نورون های حسّی تکامل یافته هستند، نسبت به کمبود اکسیژن، افزایش کربن دی اکسید و افزایش یون هیدروژن حساسیت و عکس‏ العمل نشان داده و پیام محرک ‏اشان را به مرکز عصبی بصل‏النخاع ارسال می‏کنند و باعث حفظ فشار خون در حد طبیعی می‏شوند. 

1-     در این باره چند نکته اهمیت دارد:

الف) گیرنده‏ های شیمیایی مربوط به کمبود اکسیژن، افزایش کربن دی اکسید و افزایش یون هیدروژن مستقل از هم و جداگانه هستند.

ب) افزایش یون هیدروژن خون، سبب مهار انقباض ماهیچه‏ های دیواره سرخرگ‏های کوچک شده و شل شدن آنها را باعث می‏شود و گشاد کننده سرخرگ خونی محسوب می‏شود.

ج) افزایش کربن دی اکسید خون هم، اثر مشابه افزایش یون هیدروژن خون را دارد.

د) کاهش اکسیژن خون، باعث تحریک مرکز تنفس در بصل ‏النخاع شده و تهویه حبابکی را افزایش می‏دهد.

هـ) با توجه به شکل 18 همین صفحه، محل گیرنده‏های شیمیایی مربوط به کمبود اکسیژن و افزایش کربن دی اکسید و افزایش یون هیدروژن، مجاورت قوس آئورت و سرخرگ‏های سینه ‏ای و گردنی می باشد.

این شکل، همچنین نشان می‏دهد که سرخرگ‏های ششی چپ و راست پس از خروج از بطن راست هر کدام جداگانه دو شاخه شده و به شش‏های چپ و راست می‏رسند. این شکل نشان می‏دهد که هر یک از سیاهرگ‏های ششی از اتصال یک جفت سیاهرگ ششی کوچک بوجود آمده‏اند ولی نهایتاً چهار سیاهرگ ششی به دهلیز چپ متصل می‏شود. همچنین از این شکل معلوم می‏شودکه گیرنده ‏های فشاری و شیمیایی بصورت جداگانه روی قوس آئورت و دیگر سرخرگ‏های مربوط به گردش عمومی خون تمرکز پیدا کرده‏اند.

 

+ نوشته شده در  ۱۳۹۷/۰۱/۲۰ساعت 23:27  توسط دکتر فرزانه 09123667097  |