در هیدر از کیسه تنان ، ساختار عصبی بصورت شبکه عصبی است که نه گره عصبی دارد (مغز) ونه طناب عصبی . وفقط دارای یک سری نورونهای چند قطبی است که اولا دارای انشعابات زیادی هستند وثانیا سراسر بدن کیسه مانند هیدر را فراگرفته اند به طوری که تحریک یا ایجاد پتانسیل عمل در یکی از نورونها ، باعث هدایت پیام عصبی به تمام نورونها میشود وبه عبارتی انتقال پیام عصبی یا سیناپس عصبی که همراه با فضای سیناپسی است وباکمک انتقال دهنده های عصبی صورت میگیرد در هیدر وجود ندارد. هیدر دستگاه عصبی محیطی هم ندارد. پس سیستم شبکه عصبی هیدر بسیار ساده است.

در پلاناریا از کرمهای پهن دستگاه عصبی مرکزی ومحیطی هر دو وجود دارد . دستگاه عصبی مرکزی شامل مغز با 2یا3گره عصبی که شامل جسم سلولی چندین نورون است میباشد از مغز پلاناریا 2طناب عصبی که رشته های آکسون ودندریت همان جسم سلولیهای مغز هستند بوجود می آیند پس در طنابهای عصبی حسم سلولی وجود نداردواز طنابهای عصبی هم رشته هایی خارج میشوند که دستگاه عصبی محیطی پلاناریا را می سازند پس منشا دستگاه عصبی محیطی پلاناریا، فقط طنابهای عصبی است یعنی مغز پلاناریا در تشکیل دستگاه عصبی محیطی نقشی ندارد. 2طناب عصبی پلاناریا از طریق رشته های دستگاه عصبی محیطی به هم متصل اند ودر پاسخهای عصبی باهم هماهنگ عمل میکنند ودر ضمن منظره نردبانی دارند.پس با این دلایل دستگاه عصبی پلاناریا از شبکه عصبی هیدرپیشرفته تر است .

در ملخ از حشرات یک مغز با چند گره عصبی که شامل چند جسم سلولی است وجود دارد . از مغز یک طناب عصبی شکمی خارج میشود که درهر قطعه یا حلقه بدن دارای یک گره عصبی است یعنی اولا طناب عصبی حشرات دارای جسم سلولی یاگره عصبی است(برخلاف پلاناریا) ثانیا اعمال هر قطعه به طور نسبی توسط گره آن قطعه کنترل میشود (استقلال نسبی)ثالثا طناب عصبی شکمی+ گرههای عصبی شکمی+ گرههای عصبی مغزی منشا دستگاه عصبی محیطی هستند پس این نوع دستگاه عصبی محیطی پیشرفته تر از پلاناریا است.طرح دستگاه عصبی حشرات مثل دستگاه عصبی کرم خاکی (از کرمهای حلقوی )است.

پس :

دستگاه عصبی حشرات>دستگاه عصبی پلاناریا