|
کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097
|
صفحه 73، پاراگراف 2 (سرخرگها):

صفحه 72 ،توضیحات کلی راجع به رگهای خونی (سرخرگها، سیاهرگها و مویرگها) ارائه داده است. در این پاراگراف، سرخرگهای خونی با جزئیات بیشتر مورد مطالعه قرار میگیرد. طبق تعریف، رگی که خون را از قلب خارج کند، سرخرگ خونی و رگی که خون را به قلب برگشت دهد، سیاهرگ خونی نامیده میشود. دو وظیفه برای سرخرگهای خونی میتوان در نظر گرفت:
1- خارج کردن خون از قلب (توسط سرخرگ آئورتی از بطن چپ و سرخرگ ششی از بطن راست) و ارسال آن به بافتهای بدن و شش ها . هدف از این ارسال تبادلات گازهای تنفسی و مواد مغذی با یاخته های بدن و شش ها است.
2- حفظ پیوستگی جریان خون و هدایت یکطرفه جریان خون. اگر به شکل 11(صفحه 72 )دوباره نگاه کنید، ماهیچههای صاف و بافت پیوندی (کشسان) زیادی در دیواره سرخرگهای خونی میبینید که میتوانند نیروی حاصل از انقباض بطنها را در خود ذخیره کنند ،بطوریکه وقتی بطنهای قلب منقبض میشوند ناگهان مقدار زیادی خون از آنها به درون سرخرگهای آئورتی و ششی پمپ میشود و باعث افزایش قطر سرخرگها میشود تا خون رانده شده از بطن ها را در خود جای دهند. حالا، بهنگام استراحت بطن ها (زمانی که خونی از قلب خارج نمیشود) دیواره کشسان و انعطاف پذیر سرخرگ (آئورتی و ششی) به کمک بخش ماهیچهای و پیوندی خود جمع میشوند و خون را با فشار به جلو میرانند. همین فشار، باعث هدایت خون در سرخرگهای خونی میشود و چون این فعالیتها تکراری هستند مانع از منقطع شدن حرکت خون در هنگام استراحت قلب میشوند. بنابراین تغییر حجم سرخرگهای خونی، که بدنبال هر انقباض بطنی صورت میگیرد بصورت موجی در طول سرخرگهای خونی پیش میرود و به صورت نبض در دیگر نقاط بدن حس میشود. نبض یک واژه فارسی هست به معنی رگ جنبنده. بنابراین به جنبیدن سرخرگ خونی در اثر ضربان قلب، نبض گویند. اگر سرخرگی که حرکت تپشی خون در آن وجود دارد به پوست نزدیک شود (بویژه اگر روی یک استخوان باشد) حرکت تپشی آن با لمس دست، احساس میشود و به آن رگ جنبنده میگویند. معاینه نبض برای شمارش ضربان قلب بکار میرود زیرا نبض علامتی از ضربان قلب است.