|
کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097
|
صفحه 72، پاراگراف 3 و شکل 12 – صفحه 73، پاراگراف1:

سومین نوع رگهای خونی که خدمتتون توضیح میدم، مویرگهای خونی هستند که از بس قطر کم دارند مویرگ نامیده میشود (مثل مو هستند که قطر کم دارند).
مویرگهای خونی از 2 بخش ساخته شدهاند :
1- یک لایه یاخته ای: از جنس بافت پوششی سنگ فرشی ساده است.
2- غشای پایه: زیر یک لایه بافت پوششی سنگ فرشی قرار گرفته است.
حضور بافت پوششی سنگ فرشی یک لایه در دیواره مویرگها کاملاً با وظیفه این بافت سازگار است، بطوریکه تبادل مواد بین خون و آب میان بافتی توسط مویرگهای خونی انجام میشود و لازمهاش اینست که حداقل فاصله بین این دو محیط وجود داشته باشد. در دیواره مویرگهای خونی نمیتوانید لایه ماهیچهای پیدا کنید ولی در ابتدای بعضی از آنها (نه همه آنها) ،مثل مویرگهای موجود در روده، ماهیچه حلقوی وجود دارد که میزان جریان خون در آن مویرگها را تنظیم میکند، بطوریکه پس از جذب غذا و ورود آن به یاخته های پوششی دیواره روده باریک، باز میشود تا جریان خون از سرخرگها به داخل مویرگها وارد شده و غذا راه یافته به خون مویرگی از طریق سیاهرگها خارج شود و به سوی قلب هدایت شود. این ماهیچه حلقوی ابتدای بعضی مویرگها، بنداره مویرگی نامیده میشود. هر چند تنظیم اصلی جریان خون در مویرگها بر اساس نیاز بافت به اکسیژن و مواد مغذی، با انقباض و استراحت لایه ماهیچه ای دیواره سرخرگهای کوچک انجام میشود (که قبل از مویرگها قرار دارند) ولی بنداره مویرگی به این تنظیم، دقت بیشتری میدهد.
شکل 12 این صفحه، یک شبکه مویرگی را در حد فاصل سرخرگ کوچک و سیاهرگ کوچک نشان میدهد بطوریکه در سمت سرخرگی،خون، روشنتر و در سمت سیاهرگی، خون، تیره تر است، به این معنی که در محل مویرگها تبادلات گازهای تنفسی انجام میشود. در این شکل یک بنداره مویرگی نشان داده شده که رابط انشعاب سرخرگ کوچک و ابتدای مویرگ است. بنداره مویرگی با انقباض ماهیچه های صاف خود، ورود جریان خون به داخل مویرگها را مسدود میکند و این عمل به کمک پیام انقباض نورون حرکتی انجام می شود. اگر قرار باشد جریان خون به داخل مویرگها راه پیدا کند تار عصبی نورون حرکتی متصل به بنداره مویرگی، انقباض ماهیچه صاف آنرا متوقف کرده و باعث باز شدن آن میشود(از طریق مهار شدن فعالیت عصبی اش). همانگونه که ملاحظه میکنید در محل اتصال مویرگها به سیاهرگ، بندارهای وجود ندارد.