خرید تمام هفت خوان جزوه زیست شناسی دکتر جعفر فرزانه

کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097

صفحه 69، پاراگراف 4،3،2و 5 و شکل 9:

به انقباض ماهیچه قلب، سیستول و به استراحت در آمدن آن دیاستول می‏گویند.

 سیستول (systole) به معنی فشردگی است و شما شانس آوردین که فرهنگستان زبان و ادب پارسی معادل آن یعنی "دل ترنجش" را براتون پیشنهاد نداده که از تنجیدگی به معنی انقباض اومده . دیاستول (Diastol) هم یک واژه یونانی هست به معنی ورم کردگی که طی آن انبساط و ولو شدن اتفاق می‏افتد و باز هم شانس آوردین که اصطلاح "فراخیدگی" و یا "فراخش" را براتون نیاوردن!!! به هر حال، سیستول و دیاستول ماهیچه قلب، بطور متناوب انجام می‏شود، یعنی تکرار سیستول و دیاستول میوکارد قلب پشت سرهم.

تعریفی که کتاب درسی برای چرخه قلبی یا دوره قلبی ارائه کرده اینگونه است: دیاستول و سیستول میوکارد قلب که بطور متناوب انجام میشود . در طی هر چرخه قلبی، حفرات قلب در هنگام دیاستول با خون سیاهرگ‏ های متصل به قلب بصورت غیر فعال (یعنی بدون مصرف انرژی) پر می‏شود .در هنگام سیستول بصورت فعال (یعنی با مصرف انرژی) حفرات قلب(بطن ها) منقبض می‏شوند تا خون از طریق سرخرگ‏ها از قلب خارج شود. شما اگر شکل 9 همین صفحه را ملاحظه بفرمایید می ‏ببنید که هر چرخه قلبی از سه مرحله استراحت عمومی، انقباض دهلیزی و انقباض بطنی تشکیل یافته است. کتاب درسی هر دوره قلبی را 0/8 ثانیه در نظر گرفته است یعنی 75 بار (از تقسیم عدد 60 بر عدد0/8)در دقیقه 

و امّا سه مرحله دوره قلبی:

1-     انبساط قلب (استراحت عمومی): در این مرحله تمام قلب (یعنی دهلیزها و بطن‏ها) در حال استراحت هستند و این، اجازه ورود خون بزرگ سیاهرگ‏های بالایی و پایینی را به دهلیز راست و خون سیاهرگ‏های ششی را به دهلیز چپ می‏دهد. با توجه به شکل 9 همین صفحه و یا شکل 8 (صفحه 68)تعداد سیاهرگ‏های خارجی متصل به دهلیز راست، 2 عدد و دهلیز چپ، 4 عدد است.  مدت زمان این مرحله در هر دوره قلبی، حدود 0/4 ثانیه نشان داده شده است. البته این 0/4 ثانیه وحی مُنزل نیست و در اینجا شرایطی را در نظر گرفته که تعداد ضربان قلب در دقیقه، 75 بار بوده است (شما اگر 60 ثانیه را به عدد 75 تقسیم کنید به عدد 0/8 ثانیه می‏رسید که 0/4 ثانیه آن متعلق به این مرحله است).

کتاب درسی در شکل 9 این صفحه، ورود خون تیره به دهلیز راست و خون روشن به دهلیز چپ را نشان می‏دهد. در این مرحله دریچه ‏های 2 لختی و 3 لختی هم باز هستند تا اجازه ورود خون از دهلیزها به بطن را بدهند. یادمون باشد که هیچ دریچه‏ ای در مدخل ورود خون سیاهرگی به دهلیزها وجود ندارد. در این مرحله دریچه ‏های سینی آئورتی و ششی بسته‏اند تا مانع از خروج خون از بطن‏ها شوند.

2-     انقباض دهلیزی (سیستول دهلیزی): بسیار زودگذر بوده، بطوریکه حدود 0/1 ثانیه از اون 0/8 ثانیه دوره قلبی را به خود اختصاص داده است. در این مرحله انقباض همزمان دهلیز چپ و راست صورت می‏گیرد که بدلیل وجود صفحات بینابینی در فاصله بین یاخته‏های ماهیچه‏ ای قلب است که پیام انقباض را سریع به همه یاخته ‏ها می‏رسانند.علاوه بر این هم جهت بودن جریان خون با نیروی جاذبه زمین ،دلیل دیگر سریع انجام شدن این مسئله است. در این مرحله برای آنکه خون دهلیزها وارد بطن‏ها شود لازم است میوکارد بطن ‏ها در حال استراحت باشند ولی همچنان دریچه‏ های لختی باز و دریچه ‏های سینی بسته‏ اند. پر شدن بطن‏ها از خون از مرحله استراحت عمومی شروع می‏شود و در این مرحله بطن‏ها بطور کامل با خون پر می‏شوند. شما اگر به شکل 9 همین صفحه توجه کنید می‏بینید که بطن‏ها متورم شده‏ اند و در پایان این مرحله خون تیره بطن راست و خون روشن بطن چپ در حداکثر مقدار خود هستند، در حالیکه خون داخل حفرات دهلیزها در حداقل مقدار خود می‏باشند.

3-     انقباض بطنی (سیستول بطنی): در این مرحله، انقباض بطن چپ و بطن راست بصورت همزمان (به دلیل حضور گسترده صفحات بینابینی) انجام می‏شود،بطوریکه خون از طریق سرخرگ‏های آئورتی و ششی از بطن چپ و راست خارج می‏شود و به همه قسمت‏های بدن و شش ها ارسال می‏شود. در ابتدای این مرحله، دریچه‏ های لختی بسته و بلافاصله دریچه‏ های سینی باز می‏شود. دریچه‏های لختی بسته می‏شود تا مانع بازگشت خون از بطن‏ها به دهلیزها شود و دریچه ‏های سینی باز می‏شون تا خون بتواند از بطن‏ ها به خارج از قلب هدایت شود. زمان تقریبی این مرحله 3/0 ثانیه است. شما اگر به شکل 9 همین صفحه دقت کنید می‏بینید که خون از بطن‏ها خارج شده و به سمت سرخرگ‏ها در حال جریان است. در این مرحله نشان داده که دهلیزها در حال پر شدن از خون هستند.

+ نوشته شده در  ۱۳۹۷/۰۱/۱۷ساعت 15:43  توسط دکتر فرزانه 09123667097  |