خرید تمام هفت خوان جزوه زیست شناسی دکتر جعفر فرزانه

کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097

صفحه 65، پاراگراف 1 (تأمین اکسیژن و مواد مغذی قلب) و شکل 3:

عمده یاخته ‏های سازنده اندام قلب از نوع یاخته‏های ماهیچه ‏ای هستند. یاخته‏های ماهیچه ‏ای قلب مثل دیگر یاخته‏ های زنده بدن، نیاز به اکسیژن و دیگر مواد مغذی مانند آمینواسیدها، گلوکز، ویتامین‏ها و یون‏ها دارند. همچنین مانند دیگر یاخته ‏های بدن، لازم است مواد دفعی مانند کربن دی اکسید از این یاخته ‏ها دور شوند. هر چند خونی که از درون قلب عبور می‏کند مواد مغذی و اکسیژن فراوانی دارد ولی قلب نمی‏تواند با استفاده از آنها نیازهای تنفسی و غذایی خودش را برطرف کند، چون بشتر یاخته‏ های قلبی در تماس مستقیم با مایع خون نیستند . برای تأمین نیازهای تنفسی و غذایی یاخته ‏های ماهیچه‏ ای قلب، رگ‏های خاصی به اسم رگهای اکلیلی وجود دارد. اکلیل در لغت یعنی تاج و اکلیلی یعنی تاجی شکل و معادل واژه کرونر در نظر گرفته شده است. بنابراین سرخرگ های کرونر (یا سرخرگ های اکلیلی) همان سرخرگ های غذا دهنده به بخش ماهیچه‏ ای قلب هستند. سرخرگ های کرونر از ابتدای سرخرگ آئورت بلافاصله پس از دریچه سینی شکل آئورتی ،منشأ می‏گیرد. انشعابات سرخرگ های کرونر، پس از رفع نیاز یاخته‏های قلبی، با هم یکی شده و بصورت یک سیاهرگ (به اسم سیاهرگ کرونر)، خون تیره را به دهلیز راست می‏ریزد. اتصال سیاهرگ کرونر به دیواره ماهیچه‏ای دهلیز راست مستقل بوده و بدون کمک سیاهرگ‏های دیگر متصل به قلب است. سرخرگ های کرونر و یا انشعابات آنها ممکن است در لابلای یاخته ‏های ماهیچه‏ ای قلب بسته شوند. بعنوان مثال ممکن است لخته خون باعث بسته شدن آنها شود و یا ممکن است دیواره ماهیچه‏ ای این رگها حالت انعطاف پذیری خود را از دست داده و به اصطلاح سفت شوند. به سخت شدن دیواره سرخرگ‏های کرونر، تصلب شرایین گویند. تصلب یعنی گرفتگی و شرایین هم ،جمع شریان بوده و شریان نیز به معنی سرخرگ است. اگر سرخرگ‏های کرونر بسته شوند، ممکن است سکته یا حمله قلبی پیش آید که من قبلاً توصیف مفصلی از آنرا براتون ارائه دادم. در سکته قلبی بدلیل نرسیدن اکسیژن و غذای کافی به یاخته‏های ماهیچه ‏ای، بخشی از قلب دچار مرگ یاخته‏ های ماهیچه‏ ای می‏شود که مسلماً منجر به نارسایی در کار قلب خواهد شد.

شکل 3 این صفحه، نشان می‏دهد که سرخرگ های کرونر( یا تاجی یا اکلیلی )به تعداد دو عدد بوده و انشعاباتی از این دو، وارد بخش ماهیچه‏ ای قلب می‏شود. سرخرگ‏های کرونر قطر نسبتا کمی دارند، بطوریکه هر کدام 4-3 میلی‏متر قطر دارند. رنگ زرد، نشان دهنده چربی اطراف قلب است. سرخرگ‏های کرونر زمانی از خون پر می‏شود که دریچه سینی آئورتی هنگام استراحت قلب، بسته می‏شود (یعنی هنگام برگشت خون از سرخرگ آئورتی به سمت بطن چپ). در این هنگام جریان خون برگشتی وارد مدخل سرخرگ‏های کرونر می‏شود. پس ماهیچه قلب تنها ماهیچه‏ ای است که هنگام استراحت قلب خون‏گیری می‏کند و این اهمیت فشار دیاستولی قلب را نشان می‏دهد.

در این شکل، چهار سیاهرگ (حاوی خون روشن) متصل به دهلیز چپ، دو بزرگ سیاهرگ زبرین و زیرین (حاوی خون تیره) متصل به دهلیز راست و سرخرگ آئورتی (حاوی خون روشن) متصل به بطن چپ و سرخرگ ششی (حاوی خون تیره) متصل به بطن راست دیده می‏شود. در این شکل معلومه که میزان ماهیچه های مربوط به بطن‏ها بیش از دهلیزها است. در قوس سرخرگ آئورتی چند سرخرگ فرعی دیده می‏شود که به اندام‏های بالای قلب خونرسانی می‏کنند. در این شکل ،سرخرگ‏های کرونر ،کنار سیاهرگ‏ کرونر نشان داده شده است. این شکل نسبت به شکل 1( صفحه 64 )کاملتره، حداقل در این شکل، رگ‏های متصل به دهلیز چپ (همون سیاهرگ‏های ششی)، چهار عدد نشان داده شده است (در شکل 1 صفحه 64، دو عدد نشان داده شده است).

 

 

 

 

 

+ نوشته شده در  ۱۳۹۷/۰۱/۱۷ساعت 9:25  توسط دکتر فرزانه 09123667097  |