|
کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097
|
صفحه 60، پاراگراف 2 (تنفس نایدیسی) و شکل 21:

واژه نایدیس معادل کلمه Tracheid بوده و از دو واژه (نای + دیس) گرفته شده (نای= لوله، دیس=شبه) و به معنی لوله مانند است. در بی مهرگانی مانند حشرات و صدپایان، دستگاه گردش مواد ،نقشی در انتقال گازهای تنفسی ندارد بلکه ایندسته از جانوران سوراخ هایی در سطح بدن دارند که هر کدام منفذ تنفسی نامیده میشود. هرمنفذ تنفسی به لوله های منشعب و شبکهای (مرتبط با هم) راه دارد که در سراسر بدن پراکنده شدهاند. دیواره این لوله های ظریف، همانند پوشش خارجی آنها از جنس کیتین میباشد. کیتین در واقع پلی ساکارید محکمی است که نقش ساختاری دارد. بطور معمول هر منفذ تنفسی سطح بدن درپوشی دارد تا مانع از دست رفتن آب بدن شود. هر نایدیس که از یک منفذ سطح بدن، شروع میشود بتدریج که وارد بخشهای عمقی بدن میشود انشعاباتی پیدا میکند. انشعابات پایانی که در کنار همه یاخته های بدن قرار میگیرند، بنبست بوده و کیتین ندارد. در این محل مایعی وجود دارد که تبادلات گازهای تنفسی بین هوای درون نایدیس ها و یاخته های بدن در آن محل را ممکن میسازد. فاصله متوسط یاخته های این محل با نایدیس چند میکرون بیشتر نیست، بنابراین گازهای تنفسی اکسیزن و کربن دی اکسید به راحتی و به روش انتشار مبادله میشوند.

شکل 21 این صفحه، تنفس نایدیسی را در یک حشره (ملخ) نشان میدهد. لوله های تو خالی آبی رنگ، نایدیس ها هستند که توسط منافذ تنفسی با سطح بدن در ارتباطند.