|
کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097
|
صفحه 53، پاراگراف 3 و شکل 12:

به نظر میرسه که این پاراگراف باید قبل از پاراگراف 2 میاومد، حالا اشکال نداره، من این پاراگراف را جلوتر توضیح میدم. شما در صفحه 80 (شکل 20)، انواع یاخته های خونی را خواهید خواند و در شکل 21 همون صفحه تعدادی یاخته های خونی قرمز میبینید که در این پاراگراف به اونا گویچه های قرمز گفته. این یاخته ها، بیشترین تعداد یاخته های خونی را تشکیل میدهند، هسته ندارن و علت رنگ قرمز خون هم به اینا مربوطه. شکل گویچه های قرمز مقعرالطرفین است یعنی از دو طرف گود و فرو رفته هستند. علت این شکل آئرودینامیکی گویچه های قرمز اینست که چون در جریان خون وسیله حرکتی ندارند مثل بادبان کشتی، جریان خون به آنها برخورد میکند و حرکتاشان در خون تسهیل میشود. داخل گویچههای قرمز، مملو از پروتئین ویژهای است که عالم و آدم بهش میگن هموگلوبین و خدا رو صد هزار مرتبه شکر که هنوز اسم فارسی براش ثبت نشده!!!. هر هموگلوبین (با توجه به شکل 12 همین صفحه)، از چهار رشته پلیپپتیدی تشکیل شده است. هر رشته پلیپپتیدی شامل تعدای آمینو اسید است که به صورت ردیفی و خطی و بدون انشعاب به هم متصلند. چهار رشته پلی پپتیدی هموگلوبین، از 2 نوع مختلف هستن، (شکل 12 هم همین رو نشون میده)، بطوریکه با دو رنگ مختلف نشان داده شده است. هر رشته پلی پپتیدی هموگلوبین به یک گروه مولکولی غیر پروتئینی به اسم هِم متصل میشود. در وسط هر گروه هِم یک اتم آهن وجود دارد که میتواند بصورت برگشت پذیر به یک مولکول اکسیژن (نه اتم اکسیژن) متصل شود. غلظت و تراکم اکسیژن و به عبارتی علمیتر فشار اکسیژن در اطراف هموگلوبین تعیین میکند که باید اکسیژن به هموگلوبین متصل شود یا از آن جدا شود. بطوریکه در محل ششها، فشار اکسیژن در پلاسمای مویرگهای ششی (اطراف حبابک ها) در بیشترین مقدار ممکن است، چون نزدیکترین نقطه به هوای درون حبابکها است، بنابراین هموگلوبین درون گویچه های قرمز، در این محل به اکسیژن متصل میشود و پس از حمل آن به یاخته های بافتهای بدن آنرا آرام آرام آزاد میکند، چون در محل بافت، فشار اکسیژن خون، (بدلیل مصرف شدن توسط یاخته ها) به حداقل ممکن خود رسیده است.

جالب اینه که، همین کار برای گاز کربن دی اکسید هم اتفاق میافتد بطوریکه پیوستن یا گسستن آن هم تابع غلظت اش است. این گاز در مجاورت بافتها (که غلظت کربن دی اکسید زیاد است) به هموگلوبین متصل شده و پس از حمل به طرف ششها در آنجا (چون فشار کربن دی اکسید کم است) رها میشود. براساس اطلاعات کتاب درسی، هر هموگلوبین میتواند به 4 مولکول اکسیژن (8 اتم اکسیژن) متصل شود. تعلقات دنیوی هر هموگلوبین در این دنیای فانی:
1- چهار گروه مولکول غیر پروتئینی به اسم هِم.
2- چهار اتم آهن (یک اتم آهن درون هر گروه هِم).
3- چهار رشته پلی پپتیدی (که دو به دو عین هم هستند).
هر هموگلوبین:
- در حمل اکسیژن همانند کربن دی اکسید نقش دارد.
- بصورت یک پکیج و مجموعه کروی دیده میشود.