|
کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097
|
صفحه 51، پاراگراف 3و 4 و شکل 8:

قبلاً گفتم که لایه مخاطی مژکدار در سراسر بخش هادی دستگاه تنفس وجود دارد و از بخش غیر پوستی بینی شروع شده و پس از گذر از نای، نایژه های اصلی، نایژههای فرعی، نایژک های اصلی و نایژک های انتهایی به نایژکهای مبادلهای میرسد ولی در بخش مبادله ای دستگاه تنفس (یعنی داخل حبابک ها) خبری از مخاط مژکدار نیست. علت، به این موضوع برمیگردد که حضور مایع مخاطی در سطح داخل حبابک ها مانع از تبادل سریع گازهای تنفسی در دو سوی آن میشود و جایی هم که مخاط وجود ندارد عملاً مژک ها، کارایی نخواهد داشت. درسته که با نبود مخاط مژکدار، تبادلات گازهای تنفسی به خوبی انجام میشود ولی یادمون باشه که یکی از وظایف مایع مخاطی مبارزه با میکروبها (مخصوصاً باکتریها) است، بطوریکه در محتویات آن آنزیم لیزوزیم وجود دارد که میتواند دیواره یاخته ای باکتریها را تخریب کند. در ثانی، حرکت ضربانی مژک ها در بخشهای هادی باعث میشود تا با حرکت جارویی، ناخالصیهای هوا به طرف حلق رانده شوند.
کتاب درسی، اشاره میکند که مکانیسم (ساز و کار) دیگری برای مقابله با ناخالصی های هوا در داخل حبابک ها وجود دارد که آخرین خط دفاع دستگاه تنفسی است. دستهای از یاخته های خونی سفید به اسم مونوسیت ها در صورتی که از خون خارج شوند و در بافت مستقر شوند، افزایش حجم داده و اصطلاحا درشتخوار (یا ماکروفاژ) نامیده میشوند. درشت خوارها میتوانند در خارج از خون با میکروبها مبارزه کنند. این یاختههای دفاعی در بافتهای اطراف حبابک ها مستقر شده اند و میتوانند با آن دسته از میکروبها و ذرات گرد و غبار مبارزه کنند که از مخاط مژکدار بخش هادی گریخته و وارد دیواره حبابک ها شده اند.

در شکل 8 این صفحه، دو عدد ماکروفاژ نشان داده شده است که در حبابک ها حضور دارند. از جمله ویژگی های یاخته های درشت خوار:
1- ویژگی بیگانه خواری دارند، بطوریکه میتوانند با عمل آندوسیتوز (درون بری)، عوامل بیگانه و بیماریزا مانند ویروسها و باکتریها را بلعیده و آنها را از بین ببرد.
2- توانایی حرکت دارند و بواسطه بازوهای رشته مانند میتوانند حرکت کنند و خود را به عوامل بیماریزا برسانند.
3- تقریباً در همه نقاط بدن حضور دارند.
4- به هیچ وجه وارد خون نمی شوند.
5- از یاخته های سفید خونی منشأ گرفتهاند.
6- از یاخته های خونی سفید معمولی، درشت اند.