خرید تمام هفت خوان جزوه زیست شناسی دکتر جعفر فرزانه

کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097

صفحه 45، پاراگراف 4 و شکل 41 و 42:

 

کتاب درسی عدالت آموزشی را رعایت نکرده و توضیحاتی که راجع به کرم خاکی (شکل41) و پرنده دانه‏ خوار (شکل42) داده است کمتر از ملخ آورده است، بطوریکه راجع به ایندو جانور، دو خط ولی راجع به ملخ به تنهایی شش خط توضیح داده است.

و امّا دستگاه گوارش کرم خاکی (شکل41):

کرم خاکی، از کرم‏های حلقوی است و دیواره بدن حلقه حلقه آن در شکل بیانگر درستی این دسته‏ بندی است. کرم خاکی در خاک مرطوب حاوی مواد آلی مرده جانداران، زندگی می‏کند و خاک و غذای موجود در آن را وارد لوله گوارش کرده و جذب غذا انجام می‏دهد. در کرم خاکی، غذا پس از بلعیده شدن توسط دهان وارد حلق گشادی می‏شود که بلافاصله به مری گشاد و طویلی رسیده و بالاخره در چینه‏دان موقتاً ذخیره شده و پس از نرم شدن وارد بخشی می‏شود که سنگدان نام دارد که باعث گوارش مکانیکی غذا می‏شود. جذب غذای گوارش یافته در روده انجام شده و غذای گوارش نیافته از طریق مخرج از بدن خارج می‏شود.

ملاحظه می‏کنید که کرم خاکی برخلاف ملخ، دارای حلق و سنگدان است و برخلاق ملخ در آن معده ‏ای وجود ندارد. همچنین مری در ملخ کوتاه و باریک و در کرم خاکی طویل و گشاد است.

از جمله شباهت ساختاری دستگاه گوارش ملخ و کرم خاکی، حضور چینه‏دان، مری و روده در هر دو آنهاست.

و اما دستگاه گوارش پرندگان (شکل42):

پرنده‏ای که کتاب درسی مورد بررسی قرار داده است مانند ملخ، گیاه‏خوار (یعنی دانه ‏خوار) است. این پرنده که بظاهر کبوتر است دارای چینه‏ دانی بزرگ و معده باریک و کوتاه است. سنگدان بعد از معده قرار گرفته است و کتاب درسی گفته که سنگدان از بخش عقبی معده تشکیل می‏شود و دارای ساختار ماهیچه ‏ای است. روده باریک در این پرنده دانه‏ خوار، طویل بوده ولی روده بزرگ آن کوتاه است. در پرندگان، محفظه ‏ای قبل از مخرج وجود دارد که کلوآک نامیده می‏شود و محل تخلیه مدفوع، ادرار و یاخته ‏های جنسی است. پرندگان چون تخم ‏های درشت و محدود می‏گذارند سوراخ مخرج گشادتری دارند.

کتاب درسی، در ارتباط با کرم خاکی و پرندگان دانه‏ خوار تنها به این نکته اکتفا کرده که چینه‏ دان به هر دو، این امکان را می‏دهد تا با دفعات کمتر تغذیه، انرژی مورد نیاز خود را تأمین کنند.

در شکل 42 ،همچنین اندام کبد پرنده را نشان داده شده که همانند انسان، ترشحات برون‏ریز را وارد ابتدای روده باریک می‏کند. من پیشنهاد می‏دهم حتماً ساختار دستگاه گوارش و وظیفه هر بخش در ملخ، کرم خاکی و پرنده دانه خوار با یکدیگر مقایسه کنید و نتیجه آنها در جدولی بنویسید.

+ نوشته شده در  ۱۳۹۷/۰۱/۱۵ساعت 15:45  توسط دکتر فرزانه 09123667097  |