|
کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097
|

کتاب درسی عدالت آموزشی را رعایت نکرده و توضیحاتی که راجع به کرم خاکی (شکل41) و پرنده دانه خوار (شکل42) داده است کمتر از ملخ آورده است، بطوریکه راجع به ایندو جانور، دو خط ولی راجع به ملخ به تنهایی شش خط توضیح داده است.

و امّا دستگاه گوارش کرم خاکی (شکل41):
کرم خاکی، از کرمهای حلقوی است و دیواره بدن حلقه حلقه آن در شکل بیانگر درستی این دسته بندی است. کرم خاکی در خاک مرطوب حاوی مواد آلی مرده جانداران، زندگی میکند و خاک و غذای موجود در آن را وارد لوله گوارش کرده و جذب غذا انجام میدهد. در کرم خاکی، غذا پس از بلعیده شدن توسط دهان وارد حلق گشادی میشود که بلافاصله به مری گشاد و طویلی رسیده و بالاخره در چینهدان موقتاً ذخیره شده و پس از نرم شدن وارد بخشی میشود که سنگدان نام دارد که باعث گوارش مکانیکی غذا میشود. جذب غذای گوارش یافته در روده انجام شده و غذای گوارش نیافته از طریق مخرج از بدن خارج میشود.
ملاحظه میکنید که کرم خاکی برخلاف ملخ، دارای حلق و سنگدان است و برخلاق ملخ در آن معده ای وجود ندارد. همچنین مری در ملخ کوتاه و باریک و در کرم خاکی طویل و گشاد است.
از جمله شباهت ساختاری دستگاه گوارش ملخ و کرم خاکی، حضور چینهدان، مری و روده در هر دو آنهاست.
و اما دستگاه گوارش پرندگان (شکل42):
پرندهای که کتاب درسی مورد بررسی قرار داده است مانند ملخ، گیاهخوار (یعنی دانه خوار) است. این پرنده که بظاهر کبوتر است دارای چینه دانی بزرگ و معده باریک و کوتاه است. سنگدان بعد از معده قرار گرفته است و کتاب درسی گفته که سنگدان از بخش عقبی معده تشکیل میشود و دارای ساختار ماهیچه ای است. روده باریک در این پرنده دانه خوار، طویل بوده ولی روده بزرگ آن کوتاه است. در پرندگان، محفظه ای قبل از مخرج وجود دارد که کلوآک نامیده میشود و محل تخلیه مدفوع، ادرار و یاخته های جنسی است. پرندگان چون تخم های درشت و محدود میگذارند سوراخ مخرج گشادتری دارند.
کتاب درسی، در ارتباط با کرم خاکی و پرندگان دانه خوار تنها به این نکته اکتفا کرده که چینه دان به هر دو، این امکان را میدهد تا با دفعات کمتر تغذیه، انرژی مورد نیاز خود را تأمین کنند.
در شکل 42 ،همچنین اندام کبد پرنده را نشان داده شده که همانند انسان، ترشحات برونریز را وارد ابتدای روده باریک میکند. من پیشنهاد میدهم حتماً ساختار دستگاه گوارش و وظیفه هر بخش در ملخ، کرم خاکی و پرنده دانه خوار با یکدیگر مقایسه کنید و نتیجه آنها در جدولی بنویسید.