|
کنکور و المپیاد زیست شناسی 1404 ( 100 در صد تضمینی و مطمئن ) | شماره تماس : 09123667097
|
صفحه 41، پاراگراف 4 و شکل 35:

شما اگر ساختار لوله گوارش صفحه 29 و توضیحات مربوط به تک تک پاراگراف های این صفحه را دوباره ملاحظه بفرمائید، میبینید که در لایه ماهیچه ای و لایه زیر مخاطی، یاخته های عصبی بصورت شبکه عصبی، سازمان یافته اند و این وضعیت در سراسر لوله گوارش (از مری تا مخرج) وجود دارد. کتاب درسی، به این شبکه یاخته های عصبی، "دستگاه عصبی رودهای" گفته که از ویژگیهای آن میتوان موارد زیر را اسم برد:
1- تحرک و ترشح لوله گوارش را تنظیم می کند: بعنوان مثال، همانطوریکه در توضیحات پاراگراف آخر و شکل 29 (قسمت پ) صفحه 38 براتون عرض کردم، درون پرزهای دیواره روده باریک، یاخته های ماهیچه ای وجود دارد که پس از تحریک یاخته های عصبی دستگاه عصبی رودهای، به انقباض درآمده و باعث حرکت پرزها میشوند. حرکت این پرزها باعث افزایش جذب غذا میشود.
2- میتواند مستقل از دستگاه عصبی خود مختار فعالیت کند: اصلاً؛ علت استفاه از اصطلاح دستگاه برای آن، استقلال عمل آنست. البته دستگاه عصبی خود مختار، میتواند بر فعالیت دستگاه عصبی رودهای تأثیرگذار باشد. همانگونه که گفتم اعصاب سمپاتیک و اعصاب پاراسمپاتیک بطور معمول، عملکرد مخالف هم دارند، بطوریکه معمولاً اعصاب پاراسمپاتیک فعالیت دستگاه گوارش را افزایش و اعصاب سمپاتیک فعالیت آنرا کاهش میدهد. مثال نقض این مورد همانطوریکه قبلاً هم گفتم، تنظیم ترشح بزاق است که هر دو اعصاب سمپاتیک و اعصاب پاراسمپاتیک نقش افزایش فعالیت ترشحی غدههای بزاقی دهان را بر عهده دارند.
شکل 35 این صفحه نشان دهنده حضور شبکه یاخته های عصبی در لایه ماهیچه ای و لایه زیر مخاطی دیواره لوله گوارش است. همانگونه که در شکل میبینید، در لایه بیرونی (خارجی ترین لایه با رنگ زرد) و لایه مخاطی (درونی ترین لایه دارای برجستگی های انگشت مانند) شبکه یاخته های عصبی دیده نمیشود.